Γερμανικό νεοφιλεύθερο στρούντελ
Του Μιχάλη Ψύλου
Σε πανικό βρίσκεται η κυβέρνηση Σολτς στη Γερμανία μετά την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της 15ης Νοεμβρίου που απαγορεύει να διατεθούν 60 δισεκατομμύρια ευρώ για ενέργεια και κλίμα, από τα κονδύλια που περίσσεψαν το 2021 για να μετριαστούν οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες του Covid.
Ποιές θα είναι οι πολιτικές συνέπειες για τη γερμανική κυβέρνηση εάν δεν έχει πλέον αυτά τα 60 δισεκατομμύρια διαθέσιμα για να διαθέσει για την πράσινη μετάβαση;
Θα πρέπει να αποφασίσει εάν θα εγκαταλείψει τη χρηματοδότηση αυτών των δαπανών ή, εναλλακτικά, θα περικόψει άλλες δημόσιες δαπάνες ή θα εισαγάγει νέους φόρους. Μη δημοφιλείς δηλαδή αποφάσεις που φέρνουν μια κυβέρνηση σε δύσκολη θέση.
Αυτό βέβαια που δείχνει η απόφαση της Καρλσρούης είναι ο παραλογισμός της ιδεολογίας που οδήγησε σε αυτόν τον περίεργο συνταγματικό «μηχανισμό» για το λεγόμενο Schuldenbremse -το «φρένο χρέους», που θεσπίστηκε το 2009. Που σημαίνει ότι πέρα από ένα ορισμένο όριο, το χρέος καταλήγει να δένει τα χέρια του κοινοβουλίου και της κυβέρνησης.
Ενας νομικός φετιχισμός δηλαδή, σύμφωνα με τον οποίο, αρκούσε να εισαχθεί ένας δημοσιονομικός κανόνας στο Σύνταγμα για να δεθούν τα χέρια των μελλοντικών κοινοβουλίων και κυβερνήσεων για τη μείωση του χρέους.
Αντί να αναλογιστεί τα αίτια αύξησης του χρέους, ο γερμανικός δημόσιος διάλογος έχει πέσει με τα μούτρα σε ένα είδος ιδεολογικού «στρούντελ», του οποίου τα συστατικά, αντί για μήλα, κουκουνάρια, σταφίδες και κανέλα θα είναι ο άκρατος νεοφιλελευθερισμός.
Το αποτέλεσμα ήταν η μείωση του χρέους, αλλά με την παράλληλη δημιουργία ενός τεράστιου «ελλείμματος» δημοσίων επενδύσεων στη Γερμανία και την ατυχή λιτότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Για αυτό άλλωστε δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι με το να βλέπουμε τον «βομβιστή να ανατινάζεται από την έκρηξη της δικής του βόμβας», όπως λέει ο Αγκουστίν Μενέντες, καθηγητής συγκριτικού Δημοσίου Δικαίου και πολιτικής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης.
Γιατί το ερώτημα που αφορά τους υπόλοιπους Ευρωπαίους είναι αν θα μπορέσει η Γερμανία να κρατήσει την μπάλα στο υπό διαπραγμάτευση παιχνίδι του Συμφώνου Σταθερότητας;
Αλλά αν οι Γερμανοί, πρωταθλητές της Ευρώπης της λιτότητας είναι σε πανικό, τι μπορούν να περιμένουν οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες;
