Το υψηλό ποσοστό επί του ΑΕΠ, οι δομικές αδυναμίες και η ανάγκη για ουσιαστική αποτρεπτική δύναμη σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον
Η Ελλάδα κατατάσσεται σταθερά στις πέντε πρώτες χώρες του ΝΑΤΟ σε αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ, επενδύοντας το 3,1% του ΑΕΠ της στην άμυνα το 2024. Μόνο οι ΗΠΑ, η Πολωνία, η Λετονία και η Εσθονία ξεπέρασαν τη χώρα, καθώς οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ενισχύουν τις άμυνές τους λόγω της ρωσικής απειλής. Το βασικό κίνητρο για την Ελλάδα παραμένει η διαχρονική ένταση με την Τουρκία, με ανοιχτά μέτωπα όπως το Κυπριακό, το προσφυγικό και η στρατιωτική παρουσία στο Ανατολικό Αιγαίο.
Υψηλές δαπάνες, περιορισμένα αποτελέσματα: Οι δομικές αδυναμίες της ελληνικής άμυνας
Παρά το υψηλό ποσοστό δαπανών, η στρατιωτική ισχύς της Ελλάδας παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα. Η απουσία ισχυρής εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας οδηγεί σε εξάρτηση από αγορές εξοπλισμών από το εξωτερικό. Επιπλέον, παλαιωμένος εξοπλισμός, ανεπαρκής εκπαίδευση προσωπικού και διάσπαρτη στρατιωτική διάταξη στα νησιά δυσχεραίνουν την αποτελεσματική αξιοποίηση του προϋπολογισμού. Όπως επισημαίνει ο Jacob Kirkegaard (Bruegel):
«Οι δαπάνες δεν ισοδυναμούν πάντα με πραγματική στρατιωτική ισχύ».
Η άμυνα ως εργαλείο διπλωματικής επιρροής και το στοίχημα του 5%
Οι υψηλές αμυντικές δαπάνες ενισχύουν τη γεωπολιτική βαρύτητα της Ελλάδας, ιδίως έναντι συμμάχων όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία, κύριοι προμηθευτές εξοπλισμού. Όπως σημειώνει ο Wolfango Piccoli (Teneo):
«Η άμυνα αποτελεί εργαλείο επιρροής για την Ελλάδα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής ρευστότητας».
Με το νέο στόχο του 5% του ΑΕΠ για άμυνα και ασφάλεια έως το 2035, η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική πρόκληση, ακόμη και με την ήδη υψηλή της επίδοση.
Η επόμενη μέρα: Από τις δαπάνες στην ουσία της αποτρεπτικής ισχύος
Η πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι μόνο οι υψηλές δαπάνες, αλλά η αποτελεσματική τους αξιοποίηση. Η ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, η ορθολογική κατανομή πόρων και η επένδυση στην εκπαίδευση και συντήρηση είναι καθοριστικοί παράγοντες για τη μετάφραση του προϋπολογισμού σε πραγματική ισχύ. Το γεωπολιτικό περιβάλλον απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, αλλά όπως επισημαίνεται:
«Δεν αρκεί το πόσα δαπανάς, σημασία έχει το πού και πώς».
