Επικείμενη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν χωρίς διαμεσολαβητές
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι προγραμματίζει επίσκεψη στην Άγκυρα εντός των επόμενων εβδομάδων, με τη συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να τοποθετείται πριν από τις 15 Φεβρουαρίου. Όπως υπογράμμισε, δεν θεωρεί αναγκαία την παρουσία επιδιαιτητών ή διαμεσολαβητών, καθώς και οι δύο πλευρές συμμερίζονται την άποψη ότι τα διμερή ζητήματα μπορούν να συζητηθούν απευθείας.
Αναφερόμενος στη μέχρι σήμερα πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι από την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών πριν από δύο και πλέον χρόνια έχουν επιτευχθεί σημαντικά αποτελέσματα. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται:
- Σημαντική αποκλιμάκωση της έντασης, ιδίως στον αέρα, με αισθητή μείωση παραβιάσεων και παραβάσεων.
- Αποτελεσματική συνεργασία στο μεταναστευτικό.
- Αύξηση του τουρισμού στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, μέσω του καθεστώτος ταχείας βίζας για Τούρκους επισκέπτες.
- Διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, ώστε τυχόν κρίσεις να μπορούν να εκτονωθούν άμεσα.
Η μοναδική ουσιαστική διαφορά Ελλάδας – Τουρκίας
Παρά τα θετικά βήματα, ο Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι δεν τρέφει αυταπάτες. Όπως σημείωσε, η μοναδική ουσιαστική διαφορά μεταξύ των δύο χωρών αφορά την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Τόνισε ότι όσο η Τουρκία επιχειρεί να εντάξει πρόσθετα ζητήματα στην ατζέντα, η προοπτική ουσιαστικής προόδου καθίσταται δύσκολη στην παρούσα συγκυρία.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε θετική τη δήλωση του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, θεωρώντας ότι ενδεχομένως υποδηλώνει χαμηλότερη ένταση στην προβολή πάγιων τουρκικών θέσεων. Παράλληλα, επεσήμανε ότι οι μεταγενέστερες δηλώσεις του τουρκικού υπουργείου Άμυνας κινούνται στη γνωστή γραμμή, χωρίς ωστόσο να προκαλούν έκπληξη.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η απευθείας επικοινωνία με τον Πρόεδρο Ερντογάν είναι ωφέλιμη, καθώς οι συνομιλίες δεν περιορίζονται αποκλειστικά στα ελληνοτουρκικά. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα θα μπορούσε να αναλάβει ευρύτερες περιφερειακές πρωτοβουλίες, ακόμη και τη διερεύνηση μιας περιφερειακής διάσκεψης με συμμετοχή της Τουρκίας.
Τόνισε ότι οι δύο χώρες, ως γείτονες, είναι αναγκασμένες από τη γεωγραφία να συνυπάρχουν, γεγονός που καθιστά αναγκαίους τους διαρκώς ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας.
Σε ερώτηση για τα λεγόμενα «αγκάθια» των σχέσεων, όπως οι γκρίζες ζώνες και η αποστρατικοποίηση, ο Μητσοτάκης ήταν κατηγορηματικός ότι τέτοια ζητήματα δεν υφίστανται. Ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να εμπλακεί σε τέτοιες συζητήσεις, θέση που, όπως σημείωσε, θα πρέπει να γίνει κατανοητή από την τουρκική πλευρά.
Casus belli και ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η επίλυση της βασικής διαφοράς θα μπορούσε να αποφέρει παράπλευρα οφέλη στην Τουρκία, όπως στενότερη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και πιθανή συμμετοχή σε μελλοντικά ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης της αμυντικής βιομηχανίας.
Ωστόσο, επανέλαβε ότι όσο υφίσταται το casus belli, η Τουρκία δεν μπορεί να επωφεληθεί από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, επισημαίνοντας ότι η ελληνική στάση σε αυτό το ζήτημα απέδωσε απτά αποτελέσματα.
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν επιδιώκει τον μόνιμο αποκλεισμό της Τουρκίας από στενότερη συνεργασία με την Ευρώπη. Αντιθέτως, στόχος είναι η αξιοποίηση του διαπραγματευτικού πλαισίου ώστε να καταστεί σαφές ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις είναι αχρείαστες και αναχρονιστικές.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο casus belli του 1995, διερωτώμενος ποιο νόημα μπορεί να έχει, τρεις δεκαετίες μετά, σε μια περίοδο που η περιοχή και ο κόσμος αντιμετωπίζουν ήδη πολλαπλές προκλήσεις.
