Τερματίζεται την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026 η τελευταία συνθήκη ελέγχου πυρηνικών μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας – Ο Τραμπ αφήνει τη συμφωνία να εκπνεύσει στοχεύοντας σε ένα «καλύτερο ντιλ» με την εμπλοκή της Κίνας – Σιγή ασυρμάτου από τη Μόσχα εν αναμονή των αμερικανικών κινήσεων – Στο βάθος επανέναρξη πυρηνικών δοκιμών
Η παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφάλειας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ιστορική ρωγμή, καθώς την προσεχή Πέμπτη, 5 Φεβρουαρίου 2026, εκπνέει η ισχύς της συνθήκης Νέα START. Η συμφωνία, που υπεγράφη το 2010 και αποτελούσε το έσχατο ανάχωμα στον περιορισμό των στρατηγικών πυρηνικών κεφαλών (με όριο τις 1.550 για κάθε πλευρά), παύει να υφίσταται, αφήνοντας τις δύο μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις του πλανήτη χωρίς κανένα νομικά δεσμευτικό πλαίσιο ελέγχου για πρώτη φορά μετά από πέντε δεκαετίες.
Παρά την πρόταση του Βλαντίμιρ Πούτιν τον Σεπτέμβριο του 2025 για άτυπη παράταση των ορίων για ένα έτος, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να μην ανταποκριθεί επίσημα. Σε πρόσφατη τοποθέτησή του, ο Αμερικανός Πρόεδρος ήταν σαφής: «Αν η συνθήκη λήξει, θα λήξει. Θα κάνουμε μια καλύτερη συμφωνία». Η στρατηγική του Λευκού Οίκου εστιάζει πλέον στην ένταξη της Κίνας σε οποιοδήποτε μελλοντικό σχήμα ελέγχου εξοπλισμών, μια απαίτηση που η Μόσχα και το Πεκίνο αντιμετωπίζουν με έντονο σκεπτικισμό.
Η Μόσχα σε στάση αναμονής και η σκιά των νέων όπλων
Η Ρωσία τηρεί επίσημα σιγή ιχθύος, παρατηρώντας τις αμερικανικές κινήσεις. Ρώσοι αναλυτές εκτιμούν ότι η Μόσχα δεν πρόκειται να προβεί σε βιαστικές δηλώσεις, περιμένοντας να διαπιστώσει αν η Ουάσιγκτον θα αξιοποιήσει το τέλος της συνθήκης για να αναπτύξει επιπλέον κεφαλές στα υπάρχοντα συστήματα. Η αναστολή των επιθεωρήσεων από το 2023, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, είχε ήδη καταστήσει τη συνθήκη «κενό γράμμα» στην πράξη, όμως η επίσημη εκπνοή της αφαιρεί και την τελευταία τυπική υποχρέωση διαφάνειας.
Το σκηνικό σκοτεινιάζει περαιτέρω από τις τεχνολογικές εξελίξεις:
- Μπουρέβεστνικ: Η Ρωσία ολοκλήρωσε τις δοκιμές του νέου πυραύλου με πυρηνική πρόωση.
- Αμερικανικές Δοκιμές: Ο Τραμπ ανακοίνωσε στα τέλη Οκτωβρίου τη βούλησή του για επανέναρξη των πυρηνικών δοκιμών μετά από 33 χρόνια, επικαλούμενος τα προγράμματα άλλων χωρών.
- Κινεζικό Οπλοστάσιο: Η ταχεία μεγέθυνση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Πεκίνου αποτελεί τον αστάθμητο παράγοντα που ανατρέπει τη διπολική ισορροπία του Ψυχρού Πολέμου.
