Επιβάρυνση 2,5% από την 1η Ιανουαρίου για ελεύθερους επαγγελματίες, επιστήμονες και αγρότες – Η «παγίδα» των χαμηλών συντάξεων και το παράδοξο των ποσοστών αναπλήρωσης
Σε μια νέα φάση επιβαρύνσεων εισέρχονται από την 1η Ιανουαρίου 2026 περίπου 1,4 εκατομμύριο ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες, καθώς οι ασφαλιστικές τους εισφορές αυξάνονται κατά 2,5%. Η αύξηση αυτή, αν και ηπιότερη από το αρχικά αναμενόμενο 2,6%, αποτελεί το ήμισυ της επιβάρυνσης που θα προέκυπτε αν εφαρμοζόταν ο δείκτης μισθών, η ενεργοποίηση του οποίου μετατέθηκε οριστικά για το 2027.
Οι νέες κλίμακες εισφορών για επαγγελματίες και αγρότες
Η σχετική απόφαση του υπουργείου Εργασίας αναμένεται να υπογραφεί άμεσα, με την προθεσμία επιλογής κατηγορίας από τους ασφαλισμένους να λήγει στις 31 Ιανουαρίου. Οι αναπροσαρμοσμένες εισφορές διαμορφώνονται ως εξής:
Ελεύθεροι Επαγγελματίες και Αυτοαπασχολούμενοι
- 1η κατηγορία: 261,02 € (από 254,65 € το 2025).
- 4η κατηγορία: 443,72 € (από 432,90 € το 2025).
- 6η κατηγορία: 686,12 € (από 669,39 € το 2025).
- Νέοι επαγγελματίες (κάτω 5ετίας): 160,32 € (από 156,41 €).
Αγρότες Οι μηνιαίες εισφορές για τον αγροτικό κόσμο ξεκινούν από τα 149,27 € στην 1η κατηγορία και φτάνουν τα 404,81 € στην 6η κατηγορία, σημειώνοντας μια μέση αύξηση από 3,64 € έως 9,87 € ανάλογα με την κλίμακα.
Η «παγίδα» των χαμηλών συντάξεων
Η συντριπτική πλειοψηφία των επαγγελματιών (8 στους 10) επιλέγει σταθερά την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, μια απόφαση που, αν και προσφέρει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε χαμηλές συντάξεις. Ενδεικτικά:
- Στην 1η κατηγορία, η σύνταξη μετά από 40 έτη ασφάλισης αγγίζει τα 910 €.
- Στην 4η κατηγορία, η σύνταξη για το ίδιο διάστημα ανεβαίνει στα 1.334 €.
- Στην 6η κατηγορία, οι ασφαλισμένοι μπορούν να προσδοκούν σύνταξη ύψους 1.940 €.
Το παράδοξο των ποσοστών αναπλήρωσης
Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα ευρήματα είναι η ανισορροπία στα ποσοστά αναπλήρωσης, η οποία εξηγεί εν μέρει την επιμονή των ασφαλισμένων στις χαμηλές κατηγορίες. Συγκεκριμένα, ένας επαγγελματίας στην 1η κατηγορία λαμβάνει ως σύνταξη το 69,7% των εισφορών του, ενώ στην 6η κατηγορία το ποσοστό αυτό «γκρεμίζεται» στο 56,5%.
Αυτό σημαίνει ότι όσοι καταβάλλουν υψηλότερες εισφορές λαμβάνουν μεν μεγαλύτερη σύνταξη, αλλά η «απόδοση» της επένδυσής τους είναι αισθητά μικρότερη από εκείνη των χαμηλών κατηγοριών.
Επικουρική ασφάλιση και Εφάπαξ
Αυξήσεις 2,5% θα δουν και οι επιστήμονες (μηχανικοί, δικηγόροι, γιατροί) στις συμπληρωματικές τους εισφορές:
- Η επικουρική ασφάλιση για την 1η κατηγορία διαμορφώνεται στα 46,57 €.
- Η εισφορά για το εφάπαξ ανεβαίνει στα 31,05 € για την 1η κατηγορία.
Με αυτές τις αναπροσαρμοσμένες τιμές, ο ΕΦΚΑ στοχεύει σε αύξηση εσόδων κατά 5,6%, προσδοκώντας να εισπράξει συνολικά 1,87 δισ. ευρώ από ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες μέσα στο 2026.
