Η αναβίωση του προστατευτισμού από την κυβέρνηση Τραμπ, με «αιχμή» το τελεσίγραφο για τη Γροιλανδία, απειλεί να ανακόψει την παγκόσμια ανάπτυξη και να πυροδοτήσει μια επικίνδυνη σπείρα αντιποίνων
Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται ενώπιον μιας νέας, εύθραυστης πραγματικότητας. Σύμφωνα με την αναθεωρημένη έκθεση World Economic Outlook του ΔΝΤ που δημοσιεύθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2026, η ανάπτυξη προβλέπεται στο 3,3% για το τρέχον έτος, ωστόσο το Ταμείο προειδοποιεί ότι ο γεωοικονομικός κατακερματισμός αποτελεί «βαρίδι». Ο επικεφαλής οικονομολόγος, Πιέρ-Ολιβιέ Γκουρενσά, τόνισε ότι ένας πλήρης εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ θα μπορούσε να προκαλέσει υποχώρηση του παγκόσμιου ΑΕΠ έως και 7% μακροπρόθεσμα.
Το τελεσίγραφο της Γροιλανδίας και οι δασμοί
Ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποιεί το εμπόριο ως μοχλό πίεσης για γεωπολιτικές διεκδικήσεις. Στις 17 Ιανουαρίου 2026, ανακοίνωσε μέσω social media την επιβολή δασμών 10% (με προοπτική αύξησης στο 25% την 1η Ιουνίου) σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας και της Γερμανίας, ως «τιμωρία» για τη στάση τους στο ζήτημα της Γροιλανδίας.
Η πίεση αυτή επεκτείνεται και στον ψηφιακό τομέα, με τον Αμερικανό πρόεδρο να απαιτεί την κατάργηση του ψηφιακού φόρου από το Παρίσι, απειλώντας με δασμούς 200% στα γαλλικά κρασιά και τη σαμπάνια. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ζητά από την ΕΕ την πλήρη απεξάρτηση από την κινεζική τεχνολογία και την κατακόρυφη αύξηση των εισαγωγών αμερικανικού LNG.
Η ευρωπαϊκή απάντηση: Το «Εμπορικό Μπαζούκα»
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται για μια «ενιαία και αναλογική» απάντηση στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής σήμερα, Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026. Στο τραπέζι βρίσκεται η ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument (ACI), του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα», το οποίο επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλει σκληρά αντίποινα σε αμερικανικές υπηρεσίες και τεχνολογικά προϊόντα. Ήδη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέστειλε την επικύρωση της νέας εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τον εκβιασμό.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα: Λάδι, φέτα και τουρισμός
Αν και η Ελλάδα δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης για τη Γροιλανδία, οι «παράπλευρες απώλειες» είναι ορατές. Οι ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου και φέτας κινδυνεύουν με άμεσες απώλειες που θα μπορούσαν να αγγίξουν τα 500 εκατ. ευρώ, καθώς η αύξηση των τιμών λόγω δασμών θα ευνοήσει ανταγωνιστριες χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Τουρκία και η Τυνησία.
Στον τομέα της ενέργειας, η πίεση για το αμερικανικό LNG ενισχύει μεν τον ρόλο της Αλεξανδρούπολης ως ενεργειακού κόμβου, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει την εξάρτηση της χώρας από τις τιμολογιακές πολιτικές της Ουάσιγκτον, δημιουργώντας ένα κλίμα αβεβαιότητας για το 2026.
