Η υπόθεση απάτης που συγκλονίζει τις Βρυξέλλες απειλεί να εξελιχθεί σε θεσμικό σεισμό – Η Πρόεδρος της Κομισιόν βρίσκεται αντιμέτωπη με αμφισβήτηση χωρίς προηγούμενο
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν βρίσκεται αντιμέτωπη με την πιο έντονη δοκιμασία της πολιτικής της πορείας, καθώς η έρευνα για απάτη στις Βρυξέλλες που «έπιασε στη φάκα» δύο πρόσωπα υψηλού κύρους απειλεί να εξελιχθεί σε καθολική κρίση στα θεμέλια της ευρωπαϊκής ηγεσίας. Η Πρόεδρος της Κομισιόν ήδη πιέζεται από ερωτήματα για τη διαφάνεια, ενώ ο «εμφύλιος» με την πτέρυγα της εξωτερικής πολιτικής —με επίκεντρο την Κάγια Κάλας— επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το κλίμα. Σε αυτή την ατμόσφαιρα, αναζητά εναγωνίως τρόπο να αποδράσει από ένα σκάνδαλο που ανάγεται στα πρώτα χρόνια της θητείας της, την ώρα που το κύρος της ΕΕ δοκιμάζεται ακραία.
Η υποκρισία που αναδεικνύουν τα σκάνδαλα
Την ώρα που η ΕΕ υψώνει το δάχτυλο σε κράτη εντός και εκτός της Ένωσης για ζητήματα διαφθοράς και κουνά επιδεικτικά το λάβαρο του «κράτους δικαίου», οι δικοί της θεσμοί βυθίζονται σε διαδοχικές αποκαλύψεις που πλήττουν καίρια την εικόνα της. Τα περισσότερα από αυτά τα σκάνδαλα αγγίζουν άμεσα την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, γεγονός που εντείνει την πολιτική πίεση. «Η αξιοπιστία των θεσμών μας διακυβεύεται», υπογράμμισε η Μανόν Ομπρί, συμπρόεδρος της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποτυπώνοντας το κλίμα έντονης δυσφορίας στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, οι πληροφορίες περί νέας πρότασης μομφής πληθαίνουν, αποκαλύπτοντας την ευρεία αμφισβήτηση που έχει πλέον διαχυθεί στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Πιπερέα και νέα πρωτοβουλία ανατροπής της Προέδρου
Ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής Γκεόργκε Πιπερέα, μέλος της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, ο οποίος πρωταγωνίστησε στην αποτυχημένη προσπάθεια αποπομπής της τον Ιούλιο, δηλώνει ότι εξετάζει νέα πρόταση μομφής. Η στάση του αντανακλά μια ευρύτερη δυναμική που αναπτύσσεται εναντίον της Προέδρου της Κομισιόν, καθώς η συσσώρευση υποθέσεων πλήττει την πολιτική της νομιμοποίηση. Οι πιέσεις αυτές εντείνονται μέρα με τη μέρα, με ολοένα περισσότερους να αμφισβητούν την ικανότητά της να διατηρήσει τη συνοχή και την αξιοπιστία της Ένωσης.
Στη φάκα της EPPO η Μογκερίνι και ο Σανίνο
Η σύλληψη της Φεντερίκα Μογκερίνι, πρώην αντιπροέδρου της Κομισιόν, και του Στέφανο Σανίνο, πρώην ΓΓ της EEAS και κατόπιν εξέχοντος στελέχους της Επιτροπής, από τη βελγική αστυνομία, σηματοδοτεί ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα που έχουν πλήξει ποτέ τον ευρωπαϊκό μηχανισμό. Η EPPO ανακοίνωσε ότι διαθέτει ισχυρές υποψίες πως η διαδικασία υποβολής προσφορών του 2021-2022 για την ίδρυση διπλωματικής ακαδημίας συνδεδεμένης με το Κολλέγιο της Ευρώπης, όπου η Μογκερίνι είναι πρύτανης, δεν ήταν δίκαιη. Οι πράξεις αυτές «θα μπορούσαν να συνιστούν απάτη στις δημόσιες συμβάσεις, διαφθορά, σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου». Το POLITICO αναφέρει ότι το ζήτημα απειλεί να φέρει στα άκρα τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ φον ντερ Λάιεν και Κάγια Κάλας, σύμφωνα με μαρτυρίες τεσσάρων αξιωματούχων της ΕΕ, ανοίγοντας νέο μέτωπο μέσα στον σκληρό πυρήνα της ευρωπαϊκής διπλωματίας.
Ο φαύλος κύκλος των σκανδάλων που σμπαραλιάζει την αξιοπιστία της Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να παραπαίει υπό το βάρος αλληλοδιαδοχικών υποθέσεων διαφθοράς, με κορυφαίες τις αποκαλύψεις του Qatargate το 2022, που ανέδειξαν προσπάθειες του Κατάρ να επηρεάσει ευρωβουλευτές μέσω δωροδοκιών, και τη φετινή έρευνα για πιθανή δωροδοκία συνδεδεμένη με τις δραστηριότητες λόμπινγκ της Huawei στην Ευρώπη. Παρά το γεγονός ότι τα σκάνδαλα αυτά αφορούσαν κυρίως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Κομισιόν έσπευσε τότε να κρατήσει αποστάσεις, επιδιώκοντας να διαφυλάξει το κύρος της. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις την εμπλέκουν πλέον στο επίκεντρο των υποψιών και των ερευνών.
Το Pfizergate και τα σκοτεινά κανάλια επικοινωνίας
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν βρέθηκε στο στόχαστρο του Γενικού Δικαστηρίου της ΕΕ για την υπόθεση που έμεινε γνωστή ως Pfizergate. Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι δεν έπρεπε να είχε αποκρύψει τα μηνύματα που αντάλλαξε με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19. Οι διαπραγματεύσεις αφορούσαν την αγορά εμβολίων και οδήγησαν σε συμφωνία 35 δισεκατομμυρίων ευρώ για 900 εκατομμύρια δόσεις, εξέλιξη που ενίσχυσε τις υποψίες ότι η εταιρεία ευνοήθηκε από την Πρόεδρο της Επιτροπής. Η υπόθεση αυτή αναβίωσε το ζήτημα των μη διαφανών διαδικασιών, το οποίο συνοδεύει τη φον ντερ Λάιεν από την πρώτη στιγμή της θητείας της.
Ο πακτωλός προς την Ουκρανία και η πολιτική θύελλα
Το κλίμα επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τις συζητήσεις γύρω από το τεράστιο χρηματοδοτικό ρεύμα προς την Ουκρανία, το οποίο η Πρόεδρος της Κομισιόν διαχειρίζεται με τρόπο που πολλοί χαρακτηρίζουν απροκάλυπτο. Η κριτική επικεντρώνεται στο γεγονός ότι τα κονδύλια κατευθύνονται αβέρτα προς το καθεστώς Ζελένσκι, το οποίο χαρακτηρίζεται ευρέως ως διεφθαρμένο, γεγονός που πυροδοτεί νέες ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο η φον ντερ Λάιεν αντιλαμβάνεται τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Η συζήτηση αυτή διογκώνει ακόμη περισσότερο την πολιτική θύελλα που την περιβάλλει, καθιστώντας την θέση της πιο αβέβαιη από ποτέ.
