Αποκάλυψη για την επιστολή Τσακαλώτου προς τον Ντάισελμπλουμ στις 9 Ιουλίου 2015, τρεις ημέρες πριν τη «17ωρη διαπραγμάτευση» Τσίπρα. Νέα στοιχεία φωτίζουν τη μυστική προετοιμασία του τρίτου μνημονίου και αλλάζουν όσα γνωρίζαμε για το καλοκαίρι του 2015
Μία επιστολή του τότε υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου προς τον επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ, με ημερομηνία 9 Ιουλίου 2015, έρχεται να φωτίσει εκ νέου το πιο κρίσιμο καλοκαίρι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Το έγγραφο, που αποκαλύφθηκε από το topontiki.gr, δείχνει ότι η ελληνική κυβέρνηση είχε ήδη αποδεχθεί βασικές δεσμεύσεις έναντι των δανειστών, πριν ακόμη ξεκινήσει η περίφημη «17ωρη διαπραγμάτευση» του Αλέξη Τσίπρα στις Βρυξέλλες.
Η επιστολή εστάλη τρεις ημέρες μετά το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου, όταν το 61% των πολιτών είχε απορρίψει τις προτάσεις των θεσμών. Ωστόσο, λίγες μόλις ώρες αργότερα, η Αθήνα φαινόταν ήδη να έχει επιλέξει διαφορετικό δρόμο.
Οι δεσμεύσεις που αποκαλύπτονται
Στην επιστολή, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος διαβεβαίωνε τον επικεφαλής του Eurogroup ότι η κυβέρνηση «είναι πλήρως αφοσιωμένη» στην υλοποίηση ενός πακέτου μεταρρυθμίσεων που περιλάμβανε:
- αλλαγές στο ασφαλιστικό,
- αύξηση φορολογικών εσόδων,
- διασφάλιση της ανεξαρτησίας της στατιστικής υπηρεσίας,
- και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση.
Παράλληλα, δεσμευόταν ότι η χώρα θα επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% το 2018, όπως είχε ζητηθεί από τους θεσμούς, ενώ άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω μέτρων προσαρμογής.
«Πιστεύουμε βαθιά στις μεταρρυθμίσεις αυτές και ζητούμε από τους εταίρους μας χώρο και χρόνο για να τις εφαρμόσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το πολιτικό νόημα
Το γεγονός ότι το κείμενο συντάχθηκε και εστάλη πριν καν ξεκινήσει η διαπραγμάτευση στις Βρυξέλλες, αλλάζει δραματικά το πλαίσιο των γεγονότων.
Η περίφημη «17ωρη μάχη» του τότε πρωθυπουργού φαίνεται να είχε ήδη προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα, αφού το βασικό περίγραμμα του τρίτου μνημονίου είχε γίνει αποδεκτό εκ των προτέρων.
Η κίνηση Τσακαλώτου — είτε έγινε με την έγκριση του Αλέξη Τσίπρα είτε ως προσωπική πρωτοβουλία — αποτυπώνει ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ είχε ήδη μετακινηθεί από τη γραμμή της ρήξης σε αυτήν της πλήρους συμφωνίας, λίγες μόνο ημέρες μετά το «όχι» του ελληνικού λαού.
Το ερώτημα που μένει αναπάντητο
Η αποκάλυψη φέρνει ξανά στο προσκήνιο το κεντρικό ερώτημα της περιόδου:
Γνώριζε ο Αλέξης Τσίπρας το περιεχόμενο της επιστολής και το ενέκρινε;
Ή μήπως ο υπουργός Οικονομικών προχώρησε μόνος του, ουσιαστικά αφοπλίζοντας την ελληνική διαπραγματευτική θέση πριν από τη συνάντηση κορυφής;
Σε κάθε περίπτωση, το περιεχόμενο της επιστολής αναιρεί τον μύθο μιας «σκληρής αντιπαράθεσης» και αποκαλύπτει μια στρατηγική βεβιασμένης συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις των δανειστών.
Το πολιτικό αποτύπωμα
Από τις 9 Ιουλίου ως τις 15 Αυγούστου 2015, όταν η Βουλή ενέκρινε το τρίτο μνημόνιο, η Ελλάδα πέρασε από την αντιπαράθεση στην πλήρη αποδοχή.
Η επιστολή Τσακαλώτου είναι πλέον κομβικό τεκμήριο για την κατανόηση του πώς διαμορφώθηκε εκείνη η πορεία: μια απόφαση που, όπως αποδεικνύεται, είχε ληφθεί πριν ακόμη αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις.
Η δημοσιοποίηση του εγγράφου αναθερμαίνει την ιστορική και πολιτική συζήτηση για το εάν η τότε ηγεσία χειρίστηκε με ειλικρίνεια τις προσδοκίες των πολιτών ή αν επέλεξε να προχωρήσει σε έναν αναπόφευκτο, αλλά προσχεδιασμένο, συμβιβασμό.
Δείτε αναλυτικά το ρεπορτάζ και την επιστολή ΕΔΩ
