Ο Χαλίφα Χαφτάρ και η Βουλή της Λιβύης στρέφονται προς την Τουρκία και εξετάζουν την επικύρωση του τουρκο-λιβυκού μνημονίου. Η αποτυχία της Αθήνας να διαχειριστεί τη μετα-Σαράζ εποχή αφήνει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα εκτεθειμένα.
Τη στιγμή που η κυβέρνηση προσπαθεί να σβήσει τη φωτιά στο ζήτημα της Μονής του Σινά, ένα δεύτερο, και σαφώς σοβαρότερο, διπλωματικό μέτωπο ανοίγει με εκκωφαντικό τρόπο στη Λιβύη – αποκαλύπτοντας ένα πλήρες ναυάγιο της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη τα τελευταία έξι χρόνια.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων και ο ισχυρός άνδρας της Ανατολικής Λιβύης, Χαλίφα Χαφτάρ, φέρονται έτοιμοι να επανεξετάσουν και – ενδεχομένως – να επικυρώσουν το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο η Αθήνα θεωρούσε μέχρι σήμερα νεκρό γράμμα.
Η εξέλιξη αυτή γκρεμίζει κάθε αφήγημα περί διπλωματικών επιτυχιών της κυβέρνησης, η οποία είχε χτίσει πολιτικό κεφάλαιο παρουσιάζοντας τον Χαφτάρ ως σύμμαχο – ακόμη και με επίσημη υποδοχή του στην Αθήνα. Σήμερα, ο ίδιος φέρεται να έχει έρθει σε ευθυγράμμιση με την Άγκυρα, έχοντας επισκεφθεί μάλιστα πρόσφατα την τουρκική πρωτεύουσα.
Ακόμη πιο ηχηρό είναι το γεγονός ότι και ο πρόεδρος της Βουλής της Λιβύης, Ακίλα Σάλεχ, φέρεται διατεθειμένος να αλλάξει στάση και να δώσει πολιτική κάλυψη στο μνημόνιο που χαράσσει ΑΟΖ Τουρκίας–Λιβύης αγνοώντας πλήρως την ύπαρξη της Κρήτης και των ελληνικών νησιών.
Χάθηκε η «επόμενη ημέρα»
Η κυβέρνηση της ΝΔ, που το 2019 επένδυσε πολιτικά στον Χαφτάρ και στον «παραδοσιακό» φιλελληνισμό της Ανατολικής Λιβύης, δεν έκανε τίποτα ουσιαστικό για να διατηρήσει αυτές τις σχέσεις μετά την αλλαγή συσχετισμών στη χώρα. Αντί να προετοιμαστεί για την επόμενη ημέρα, εγκατέλειψε τη λιβυκή σκακιέρα στους Τούρκους, με αποτέλεσμα σήμερα να επανανομιμοποιείται ένα παράνομο μνημόνιο, με βάση το οποίο η Άγκυρα αξιώνει δικαιώματα σε ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Τη Δευτέρα ανακοινώθηκε η συγκρότηση τεχνικής επιτροπής της Βουλής της Λιβύης για να μελετήσει τη συμφωνία, προκαλώντας έντονη ανησυχία ότι ξεκινά η διαδικασία για την επίσημη αποδοχή και επικύρωσή της, κάτι που θα αποτελέσει βαρύτατο πλήγμα για την Ελλάδα και θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της Τουρκίας σε κάθε διεθνές φόρουμ.
🧭 Από «σύμμαχοι», συνομιλητές της Άγκυρας
Το μεγαλύτερο πολιτικό ερώτημα, όμως, αφορά το πώς έφτασαν δύο βασικοί «σύμμαχοι» της Ελλάδας – ο Χαφτάρ και ο Σάλεχ – να γέρνουν προς το στρατόπεδο της Άγκυρας. Μήπως γιατί η Ελλάδα αποσύρθηκε από τη Λιβύη από το 2020 και μετά, αφήνοντας ένα τεράστιο γεωπολιτικό κενό;
Η αντιπολίτευση ήδη κατηγορεί την κυβέρνηση για πλήρη εγκατάλειψη της λιβυκής στρατηγικής, ενώ διερωτάται γιατί δεν υπήρξε καμία πρωτοβουλία επαναπροσέγγισης με τη Βουλή των Αντιπροσώπων ή τον στρατηγό Χαφτάρ μετά το 2021.
Η στροφή αυτή αποδεικνύει, με τον πιο ηχηρό τρόπο, πως η εξωτερική πολιτική δεν εξαντλείται σε «επίσημες επισκέψεις» και φωτογραφίες, αλλά απαιτεί διαρκή παρουσία, σχέδιο και προνοητικότητα.
⚠️ Εθνικός κίνδυνος με την υπογραφή της Αθήνας
Αν τελικά το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο επικυρωθεί από τη Βουλή της Λιβύης, η Ελλάδα θα αντιμετωπίζει πλέον ένα θεσμοθετημένο έγγραφο διεθνούς δικαίου, όσο παράνομο κι αν είναι ουσιαστικά. Και αυτό θα είναι προϊόν μιας διπλωματικής αποτυχίας με ημερομηνία και υπογραφή: Αθήνα, 2019–2024.
