Σε ρόλο θεατή των εξελίξεων εμφανίζεται ξανά η ελληνική κυβέρνηση, καθώς επιχειρεί εκ των υστέρων να διαχειριστεί τις επιπτώσεις από τη συμμετοχή της Τουρκίας στον Κανονισμό SAFE, ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τους αμυντικούς εξοπλισμούς. Ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας, σε δηλώσεις του από τον Μυστρά, δεν έκρυψε την ανησυχία του, χαρακτηρίζοντας τον SAFE «Κανονισμό της Κερκόπορτας» και θέτοντας ως ελάχιστη προϋπόθεση για τη συμμετοχή της Άγκυρας την ακύρωση του τουρκικού casus belli κατά της Ελλάδας.
Παρά τη ρητορική Δένδια, τα διπλωματικά ερείσματα της Αθήνας δείχνουν εύθραυστα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, σε μία προσπάθεια καθησυχασμού, υποστήριξε ότι η έγκριση συμμετοχής τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία, απαιτεί ομοφωνία των κρατών-μελών, χαρακτηρίζοντας αυτό το σημείο «διπλωματική επιτυχία» της Ελλάδας. Ωστόσο, η ρητορική Δένδια – που δεν συμμερίστηκε τον πανηγυρικό τόνο – αφήνει να εννοηθεί ότι αυτή η ομοφωνία κινδυνεύει να παρακαμφθεί με διαδικαστικά τεχνάσματα στο παρασκήνιο των Βρυξελλών.
Ο Έλληνας ΥΠΕΘΑ υπενθύμισε πως η Ευρώπη δεν μπορεί να επιδοτεί οντότητες που υιοθετούν το αξιακό πλαίσιο της μουσουλμανικής αδελφότητας, ενώ παράλληλα παραβιάζεται θεμελιώδης όρος για τη συμμετοχή στο SAFE: η εγκατάλειψη κάθε επιθετικής πράξης ή απειλής – όπως το casus belli της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας, το οποίο παραμένει ενεργό.
Την ίδια ώρα, η Άγκυρα δείχνει όχι απλώς να κατοχυρώνει θέση στο πρόγραμμα, αλλά να ανεβάζει και τον πήχη των απαιτήσεών της. Σύμφωνα με τουρκικές διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Euronews Turkish, η Τουρκία έχει ήδη καταθέσει αιτήματα για αναβάθμιση της συμμετοχής των τουρκικών αμυντικών εταιρειών στο πλαίσιο του SAFE, ενώ παρουσιάζει το ζήτημα ως «τεστ ειλικρίνειας» για την Ε.Ε.
Η Άγκυρα κινείται στρατηγικά και με αυτοπεποίθηση. Η Αθήνα, αντιθέτως, εμφανίζεται αντιφατική και καθυστερημένη. Από τη μία πλευρά μιλά για «κόκκινες γραμμές», από την άλλη παρακολουθεί τους εταίρους της να επεξεργάζονται τρόπους υπέρβασης των ενστάσεών της. Ένα ακόμη επεισόδιο διπλωματικής αδυναμίας, σε μια μακρά σειρά ολιγωριών.
Ο Νίκος Δένδιας μπορεί να μιλάει για «Κανονισμό της Κερκόπορτας», αλλά ξεχνά να πει ότι η πόρτα έχει ήδη ανοίξει — και μάλιστα με την κυβέρνηση στην αυλή να κοιτάζει αλλού. Η υπερφίαλη ρητορική περί «κοινών ευρωπαϊκών αρχών» έρχεται ως κακέκτυπο διπλωματικής δραστηριότητας σε μια υπόθεση όπου η Τουρκία μπήκε, έθεσε όρους και απαιτεί και… περισσότερα.
Ο υπουργός Άμυνας έχει εξελιχθεί σε τελετάρχη συμβολισμών και επικοινωνιακών βεγγαλικών, την ώρα που οι πολιτικές πράξεις απουσιάζουν. Δεν υπάρχει ούτε πίεση, ούτε στρατηγική, ούτε αποτέλεσμα. Η Ευρώπη, που «οφείλει να εδράζεται σε κοινές αρχές», όπως λέει, προχωρά κανονικά με την Τουρκία. Και ο Δένδιας τι κάνει; Δηλώνει την αντίρρησή του από τον Μυστρά, σαν να μιλάει στο κενό.
Αντί να χτίζει γραμμές άμυνας στο διπλωματικό πεδίο, περιορίζεται σε ηχηρές τοποθετήσεις εκτός πραγματικότητας, ενώ η ελληνική πλευρά διαψεύδεται διαρκώς από τις εξελίξεις. Αν αυτό είναι το απόθεμα της εξωτερικής πολιτικής για την εθνική ασφάλεια, τότε το μόνο που απομένει είναι να βαφτίζουμε κάθε οπισθοχώρηση… “διπλωματική επιτυχία”.
Το πραγματικό casus belli, τελικά, είναι η πολιτική αυταρέσκεια.
