Στο πολιτικό σκηνικό της ψευδαίσθησης, οι δημοσκοπήσεις δεν μετρούν την αλήθεια — τη φτιάχνουν. Το Documento και ο Κώστας Βαξεβάνης αποκαλύπτουν το σύστημα που “μοντάρει” τη δημοκρατία
Σε μια εποχή όπου η εικόνα υπερισχύει της ουσίας, οι δημοσκοπήσεις έχουν πάψει να είναι εργαλεία αποτύπωσης της κοινής γνώμης και έχουν εξελιχθεί σε μηχανισμούς διαμόρφωσής της.
Οι αριθμοί δεν περιγράφουν πια την πραγματικότητα – τη σκηνοθετούν.
Με γραφικά και “στατιστικά μακιγιάζ”, η πολιτική ζωή παρουσιάζεται κατά το δοκούν: σταθερή, κανονική, ακλόνητη, ακόμα κι όταν κλυδωνίζεται από σκάνδαλα, φιάσκα ή κοινωνική δυσαρέσκεια.
Η Ελλάδα, δυστυχώς, κρατά τα πρωτεία στην παραγωγή δημοσκοπήσεων.
Μερικές εξ αυτών στερούνται επιστημονικής εγκυρότητας, άλλες χρηματοδοτούνται αδιαφανώς και πολλές κατασκευάζουν αφηγήματα που βολεύουν την εξουσία.
Όπως σημειώνεται εύστοχα, πρόκειται για “ελληνικά προϊόντα”, σχεδιασμένα για εσωτερική κατανάλωση και πολιτική χειραγώγηση.
Ο μηχανισμός της δημοσκοπικής ψευδαίσθησης — Η έρευνα του Κώστα Βαξεβάνη
«Αιχμηρός» ο δημοσιογράφος Κώστας Βαξεβάνης, μέσα από άρθρο του στο Documento, αποκαλύπτει το δίκτυο των “μετρήσεων κατά παραγγελία”, που ενεργοποιείται σε κάθε πολιτική κρίση.
Κάθε φορά που ξεσπά ένα σκάνδαλο ή μια κυβερνητική αποτυχία, εμφανίζεται μια νέα δημοσκόπηση που διαβεβαιώνει το κοινό πως «τίποτα δεν τρέχει».
Ο μηχανισμός λειτουργεί με μαθηματική ακρίβεια:
Πολιτική κρίση ➜ Ελεγχόμενη μέτρηση ➜ Εικονική σταθερότητα ➜ Επικοινωνιακή “κανονικότητα”.
Οι πρωθυπουργοί παραμένουν αμετακίνητοι, οι κυβερνήσεις αλώβητες, και οι ανύπαρκτες πολιτικές δυνάμεις εμφανίζονται ξαφνικά με τεχνητή δυναμική.
Οι ερωτήσεις των μετρήσεων δεν διερευνούν — υποβάλλουν συμπεράσματα.
Η δημοσκόπηση μετατρέπεται σε πολιτική προφητεία, μια αυτοεκπληρούμενη πρόβλεψη που καθοδηγεί την κοινή γνώμη.
Η αόρατη χρηματοδότηση — Ποιος πληρώνει τις “μετρήσεις”
Πίσω από τα γραφεία δημοσκοπήσεων, κρύβεται ένα καλά οργανωμένο οικονομικό πλέγμα.
Οι εταιρείες δεν επιβιώνουν από ιδιωτικές εντολές ή καθαρά εμπορικά συμβόλαια, αλλά από δημόσιο χρήμα και απευθείας αναθέσεις.
Έτσι δημιουργείται μια “βιομηχανία στρέβλωσης”, που ανταμείβεται πλουσιοπάροχα για τη συμβολή της στη διαμόρφωση της πολιτικής αφήγησης.
Η ανεξαρτησία και η επιστημονική εγκυρότητα έχουν αντικατασταθεί από την πολιτική υπακοή και τη μεθοδευμένη χειραγώγηση.
Οι πολίτες δεν ενημερώνονται — κατευθύνονται.
Δημοσκοπική “κανονικότητα”: Η ψευδαίσθηση μιας αλώβητης κυβέρνησης
Στο προσκήνιο παραμένει μια ψευδής εικόνα πολιτικής σταθερότητας, που ανακυκλώνεται τεχνητά.
Ακόμη και όταν η κοινωνία βράζει, οι δείκτες ικανοποίησης και προτίμησης εμφανίζονται πανομοιότυποι, ακίνητοι, “αδιάβροχοι”.
Η δημοκρατία μετατρέπεται σε σκηνικό photoshop — και οι δημοσκοπήσεις σε εργαλείο λοβοτομής της κοινής λογικής.
Η ενημέρωση αντικαθίσταται από την προβολή, η αμφισβήτηση από την υπακοή.
Και όλα αυτά, με τη σφραγίδα της “επιστημονικής” εγκυρότητας.
Το διακύβευμα: Από τη στατιστική στη χειραγώγηση
Το ζήτημα δεν είναι πια αν οι δημοσκοπήσεις πέφτουν έξω.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι επιτυγχάνουν τον σκοπό τους:
να κατευθύνουν αντί να καταγράφουν.
Να καλλιεργούν ψευδαισθήσεις, να αδρανοποιούν το εκλογικό σώμα, να πνίγουν την κριτική σκέψη.
Στο τέλος, η κοινή γνώμη παύει να είναι υποκείμενο και μετατρέπεται σε αντικείμενο επικοινωνιακής διαχείρισης.
Αυτό είναι το πραγματικό δημοσκοπικό σκάνδαλο της εποχής μας.
