Οι περικοπές στη φαρμακευτική δαπάνη έχουν φέρει δεκάδες πολυεθνικές εταιρείες σε μετωπική σύγκρουση με την κυβέρνηση, ενώ το θέμα φτάνει πλέον και στην αμερικανική πρεσβεία – Η ηγεσία του υπουργείου Υγείας βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα περιβάλλον διαρκών πιέσεων
Σημαντικός αριθμός πολυεθνικών φαρμακευτικών εταιρειών – τουλάχιστον 40 – βρίσκεται σε ανοιχτή αντιπαράθεση με την κυβέρνηση και το υπουργείο Υγείας, λόγω των υπέρογκων περικοπών που εφαρμόζονται στη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη. Οι εταιρείες υποχρεώνονται σε υψηλές επιστροφές χρημάτων προς το σύστημα υγείας, με συνέπεια, σύμφωνα με τις ίδιες, οκτώ στα δέκα φάρμακα να διατίθενται στην ελληνική αγορά χωρίς αποζημίωση. Το περιβάλλον αυτό αποτυπώνεται ως μόνιμη τριβή, αφού η κρατική δαπάνη παραμένει χαμηλή και δεν καλύπτει το σύνολο των θεραπειών που απαιτούνται για τους ασθενείς. Η πίεση προς το υπουργείο Υγείας έχει ενταθεί το τελευταίο διάστημα, καθώς οι εταιρείες συνδέουν την κατάσταση με την αδυναμία προγραμματισμού και βιώσιμης διάθεσης νέων προϊόντων.
Εμπλοκή της αμερικανικής πρεσβείας και προσπάθειες πίεσης από τον κλάδο
Η δυσκολία συνεννόησης μεταξύ των εταιρειών και της ελληνικής πλευράς έχει οδηγήσει αρκετές πολυεθνικές να προσεγγίσουν την πρέσβειρα των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, θέτοντας το ζήτημα των υψηλών «κουρεμάτων» και ζητώντας διαμεσολάβηση. Πηγές που έχουν γνώση των συζητήσεων αναφέρουν ότι το θέμα έχει ήδη μεταφερθεί στην αμερικανική διπλωματική αποστολή, η οποία εξετάζει να το θέσει επισήμως τόσο στο υπουργείο Υγείας όσο και στο Μέγαρο Μαξίμου. Η κίνηση αυτή συνδέεται με την παρουσία μεγάλων αμερικανικών φαρμακευτικών εταιρειών στην Ελλάδα και την ανάγκη διατήρησης πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακόμη και θεσμικοί φορείς του φαρμάκου επιδιώκουν επίσημες συναντήσεις με την πρεσβεία, προκειμένου να παρουσιάσουν τις δυσκολίες που αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν στην ελληνική αγορά. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο φόβος ότι η συνεχιζόμενη πολιτική περικοπών μπορεί να οδηγήσει κάποιες εταιρείες σε αποχώρηση από την ελληνική αγορά.
Οι αντιδράσεις στις πρωτοβουλίες του υπουργείου Υγείας για τα καινοτόμα φάρμακα
Το υπουργείο Υγείας και ο Άδωνις Γεωργιάδης βρίσκονται αντιμέτωποι με τις συνεχείς αντιρρήσεις του κλάδου, καθώς εξετάζονται νέα μέτρα για τον περιορισμό της διάθεσης καινοτόμων φαρμάκων προκειμένου να εξασφαλιστούν πρόσθετοι πόροι. Οι εταιρείες σημειώνουν ότι η καθυστέρηση ή η περικοπή στην πρόσβαση νέων θεραπειών δημιουργεί αβεβαιότητα στους ασθενείς και επηρεάζει τη λειτουργία της αγοράς. Παρά τις δηλώσεις του υπουργού για προσπάθεια εξισορρόπησης των αναγκών, το κλίμα δεν έχει εκτονωθεί, με στελέχη της αγοράς να ζητούν δεσμευτικές ρυθμίσεις και όχι απλώς προφορικές διαβεβαιώσεις. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση φαίνεται να επιθυμεί την αποφυγή νέας εστίας αντιπαράθεσης στον χώρο της υγείας, καθώς ο τομέας αποτελεί ήδη πεδίο συσσωρευμένων πιέσεων και προσδοκιών από τους ασθενείς.
Νέα συστήματα αξιολόγησης και αντιδράσεις για τους «κόφτες»
Σχεδιασμός νέων περιορισμών στη διάθεση καινοτόμων θεραπειών βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης. Το υπό εξέταση πλαίσιο προβλέπει ότι οι εταιρείες θα πρέπει να αποδεικνύουν με τεκμηριωμένα στοιχεία τον βαθμό καινοτομίας και το κλινικό όφελος κάθε νέου φαρμάκου. Σε διαφορετική περίπτωση, το προϊόν είτε δεν θα αποζημιώνεται από τον ΕΟΠΥΥ είτε θα αποζημιώνεται με ιδιαίτερα υψηλές εκπτώσεις. Οι φαρμακευτικές εταιρείες εκφράζουν έντονες ενστάσεις, υποστηρίζοντας ότι το νέο σύστημα θα μειώσει τη διαθεσιμότητα νέων θεραπειών στην ελληνική αγορά, σε μια περίοδο όπου η διεθνής φαρμακευτική έρευνα καταγράφει σημαντικές προόδους. Τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί στον υπουργό δείχνουν εντυπωσιακές αυξήσεις στα ποσοστά επιβίωσης σε σοβαρές ασθένειες, όπως μελάνωμα, μεταστατικοί καρκίνοι, κυστική ίνωση και ηπατίτιδα C, γεγονός που ενισχύει την επιχειρηματολογία των εταιρειών περί αναγκαιότητας πρόσβασης στις νέες θεραπείες.
Οι ανησυχίες για τον αντίκτυπο στους ασθενείς και η προοπτική συνέχισης της κρίσης
Οι εξελίξεις αυτές έχουν διαμορφώσει μια κατάσταση όπου η φαρμακευτική αγορά, η κυβέρνηση και οι διεθνείς εταιρείες κινούνται σε καθεστώς συνεχούς πίεσης. Οι περιορισμοί στη διάθεση καινοτόμων φαρμάκων, σε συνδυασμό με τις υψηλές επιστροφές, συνθέτουν ένα περιβάλλον που πολλά στελέχη του κλάδου περιγράφουν ως μη βιώσιμο. Η διατύπωση των προβληματισμών σχετίζεται πλέον όχι μόνο με την οικονομική λειτουργία των εταιρειών, αλλά και με τις θεραπευτικές δυνατότητες των ασθενών, καθώς οι νέες θεραπείες καταγράφουν σημαντικά οφέλη σε πλήθος σοβαρών παθήσεων. Ο συνδυασμός θεσμικών πιέσεων, οικονομικών περιορισμών και διεθνών παρεμβάσεων δημιουργεί ένα πλαίσιο όπου το θέμα της φαρμακευτικής δαπάνης παραμένει ανοικτό, με το ενδεχόμενο συνέχισης των εντάσεων να βρίσκεται στο προσκήνιο.
