Ο οδικός χάρτης της Κομισιόν εγκαινιάζει μια εποχή πρωτοφανούς στρατηγικής και βιομηχανικής αναδιάταξης στην ΕΕ – Η άμυνα μετατρέπεται από δημοσιονομικό βάρος σε μοχλό ανάπτυξης, με ισχυρές επιπτώσεις για κράτη, βιομηχανίες και αγορές
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε μια περίοδο ριζικής γεωπολιτικής και οικονομικής μετάβασης, όπου η άμυνα παύει να αποτελεί απλή δημοσιονομική δαπάνη και αναβαθμίζεται σε στρατηγικό εργαλείο ανάπτυξης. Ο νέος οδικός χάρτης της Κομισιόν, που παρουσιάστηκε στα μέσα Οκτωβρίου, θέτει στο τραπέζι επενδύσεις έως 6,8 τρισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2035. Πρόκειται για το μεγαλύτερο ειρηνικό επενδυτικό πρόγραμμα στην ιστορία της ΕΕ, με στόχο να οικοδομηθεί μια ισχυρή, αυτάρκης και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Κουμπίλιους: «Η Ευρώπη πρέπει να γίνει παραγωγός ασφάλειας»
Ο Επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους ήταν σαφής:
«Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στις αλυσίδες προμηθειών τρίτων χωρών για την ασφάλειά της».
Η τοποθέτησή του αποτυπώνει μια νέα στρατηγική κουλτούρα: η άμυνα δεν είναι πλέον «ευρωπαϊκή πολυτέλεια», αλλά υπόθεση οικονομικής και στρατηγικής επιβίωσης. Η Κομισιόν επιδιώκει οι αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών να λειτουργήσουν ως αναπτυξιακός επιταχυντής, επενδύοντας στις ευρωπαϊκές γραμμές παραγωγής αντί για εισαγωγές.
Βίρκουνεν: «Πενταπλασιάζουμε χρηματοδότηση – επιταχύνουμε παραγωγή»
Η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Χένα Βίρκουνεν υπογράμμισε ότι η επόμενη δημοσιονομική περίοδος θα είναι η πιο φιλόδοξη στην ιστορία της ΕΕ στον τομέα της άμυνας.
Η στρατηγική προβλέπει:
- πενταπλασιασμό χρηματοδότησης,
- απλοποίηση κανόνων,
- επιτάχυνση των παραγωγικών διαδικασιών.
Η άμυνα, όπως είπε, δεν αφορά μόνο στρατούς και εξοπλισμούς, αλλά βιομηχανία, τεχνολογία και οικονομική ανθεκτικότητα.
Από μονάδες παραγωγής σε ενιαία αγορά άμυνας: Το μεγάλο στοίχημα της ΕΕ
Η Κομισιόν θέτει στόχο την συγκρότηση μιας ενιαίας αγοράς αμυντικού εξοπλισμού, απομακρυνόμενη από το σημερινό κατακερματισμένο μοντέλο.
Βασικοί άξονες του σχεδίου:
- διπλασιασμός των κοινών ευρωπαϊκών προμηθειών από 20% σε 40% έως το 2027,
- μεταφορά του 55% των προμηθειών σε ευρωπαϊκές εταιρείες,
- ενεργοποίηση αδιάθετων πόρων ύψους 400 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για αμυντικά έργα.
Η ΕΕ αναγνωρίζει ότι η σημερινή παραγωγική ικανότητα δεν επαρκεί για τις ανάγκες των κρατών-μελών. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πλήρους ευρωπαϊκού αμυντικού οικοσυστήματος, ικανού να στηρίξει τεχνολογική και βιομηχανική αυτονομία.
Η Ελλάδα σε προνομιακή θέση – Ευκαιρίες για εξαγωγές και τεχνολογική αναβάθμιση
Το νέο ευρωπαϊκό τοπίο δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες για την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Ανάλυση της Alpha Bank δείχνει ότι οι επενδύσεις της επόμενης δεκαετίας θα ανοίξουν τον δρόμο για εισροή κεφαλαίων, τεχνολογική αναβάθμιση και συμμετοχή σε ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας.
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της EINS, Πάρις Κοκορότσικος, τονίζει ότι πολλές ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ήδη εξαγωγικούς προσανατολισμούς και μπορούν να ενταχθούν σε μεγάλες ευρωπαϊκές γραμμές παραγωγής.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι το proof of sale εντός Ελλάδας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα:
«Στο εξωτερικό όλοι ρωτούν τι έχει πουλήσει μια εταιρεία στη δική της χώρα. Η εθνική αξιοπιστία είναι το πρώτο βήμα για να ανοίξουν οι πόρτες των ευρωπαϊκών αγορών».
Ο νέος ρόλος των ελληνικών επιχειρήσεων στην ευρωπαϊκή αμυντική αλυσίδα
Η EINS λειτουργεί ως φορέας μεταφοράς τεχνολογίας, συνδέοντας ελληνικές επιχειρήσεις με προγράμματα του ΝΑΤΟ και με μεγάλους ευρωπαϊκούς προμηθευτές. Η πρόσβαση στις προμηθευτικές αλυσίδες πολυεθνικών και σε διεθνείς διαγωνισμούς απαιτεί τεχνογνωσία, εξειδίκευση και ισχυρές συνεργασίες—στοιχεία που η νέα ευρωπαϊκή πολιτική ενισχύει ουσιαστικά.
Η άμυνα ως αναπτυξιακή ευκαιρία της επόμενης δεκαετίας
Η στρατηγική της ΕΕ προσφέρει κάτι περισσότερο από εξοπλισμούς: προσφέρει ένα νέο οικονομικό μοντέλο. Σε μια Ευρώπη που επιβραδύνει και αναζητά νέα στηρίγματα, η διοχέτευση τρισεκατομμυρίων ευρώ σε παραγωγή, καινοτομία και τεχνολογική εξέλιξη μπορεί να λειτουργήσει ως η μεγαλύτερη αναπτυξιακή πρωτοβουλία των τελευταίων δεκαετιών.
Το αν αυτό το σχέδιο θα παραμείνει μια φιλόδοξη διακήρυξη ή θα εξελιχθεί σε πραγματική παραγωγική αναγέννηση θα εξαρτηθεί από τις επιλογές των κρατών-μελών: συμβόλαια, εργοστάσια, επενδύσεις, αμυντικές συνεργασίες.
Εάν η Ευρώπη υλοποιήσει όσα σχεδιάζει, η άμυνα δεν θα αποτελεί απλώς δημόσια δαπάνη· θα γίνει η νέα μηχανή ανάπτυξης της Ένωσης.
