Σε αυστηρότερους νέους κανόνες της ΕΕ για τον περιορισμό της νόθευσης του ανταγωνισμού θα υπόκεινται στο εξής πέντε αμερικανικοί ψηφιακοί κολοσσοί – Alphabet, Amazon, Apple, Meta και Microsoft – καθώς και η κινεζική ByteDance, ιδιοκτήτρια του TikTok, σύμφωνα με τον κανονισμό για τις ψηφιακές αγορές (DMA).
Ο νέος κανονισμός έχει στόχο να τροποποιήσει ριζικά τα οικονομικά μοντέλα των ψηφιακών κολοσσών, που κατηγορούνται για νόθευση του ανταγωνισμού μέσω της κατάχρησης της δεσπόζουσας θέσης τους στην αγορά. Το DMA επιβάλλει στους πιο ισχυρούς παράγοντες ένα αυστηρό πλαίσιο υποχρεώσεων και απαγορεύσεων που πρέπει να τηρούνται. Σε περίπτωση παραβίασης, τα πρόστιμα θα μπορούσαν να φτάσουν στο 20% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών τους, σε υποτροπή.
Η Κομισιόν έχει ορίσει συνολικά 22 βασικές πλατφόρμες που ανήκουν σε αυτές τις έξι ομάδες: τέσσερα κοινωνικά δίκτυα (TikTok, Instagram, Facebook, LinkedIn), δύο instant messenger (WhatsApp και Messenger), τρία λειτουργικά συστήματα (Android, iOS, Windows), μηχανή αναζήτησης (Google) και δύο προγράμματα περιήγησης (Chrome, Safari).
Η λίστα περιλαμβάνει επίσης έξι υπηρεσίες διαμεσολάβησης (Google Maps, Google Play, Google Shopping, Amazon Marketplace, App Store και Meta Marketplace), το Youtube, καθώς και τις διαφημιστικές υπηρεσίες της Google, της Amazon και της Meta.
Στόχος της Επιτροπής είναι να ενισχυθεί η εμφάνιση ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων και να βελτιωθούν οι υπηρεσίες που προσφέρονται στους καταναλωτές.
«Αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού»
«Έχουμε ήδη αρχίσει να συζητάμε με τις εταιρείες και έχουν καταλάβει πλέον ότι οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει», τονίζει ο Ευρωπαίος Επίτροπος Τιερί Μπρετόν. Προειδοποιεί μάλιστα ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα έχει την εξουσία ελέγχου και κυρώσεων, «δεν θα διστάσει να λάβει ισχυρά μέτρα».
«Ο στόχος είναι να δράσουμε πριν η καταχρηστική συμπεριφορά καταστρέψει τον ανταγωνισμό και δημιουργήσει ένα οιονεί μονοπώλιο, όπως αυτό της Google, στις μηχανές αναζήτησης», τονίζει.
Η νομοθεσία «αλλάζει την ψηφιακή βιομηχανία στην Ευρώπη και μετατρέπει έναν μη ρυθμιζόμενο τομέα σε έναν βαθιά ρυθμιζόμενο», υπογραμμίζει ο Αλεξάντρ ντε Στριλ, διευθυντής του Κέντρου Ρύθμισης στην Ευρώπη (CERRE).
Μεταξύ των νέων κανόνων, η ΕΕ επιβάλει τη διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών ανταλλαγής μηνυμάτων. Έτσι, το WhatsApp και το Messenger, που ανήκουν στη Meta, θα πρέπει να επιτρέπουν στους χρήστες τους να επικοινωνούν με ανταγωνιστικά προϊόντα όπως το Signal.
Ο κανονισμός θα εφαρμοστεί πλήρως από τις 6 Μαρτίου στις εταιρείες που ορίστηκαν ως «gatekeepers», λόγω του μεγέθους τους. Μέχρι τότε οι επηρεαζόμενες ομάδες θα πρέπει να υποβάλουν μια αναφορά που θα περιγράφει λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο εξασφάλισαν τη συμμόρφωσή τους.
Ορισμένοι κανόνες τίθενται πάντως σε ισχύ αμέσως. Ειδικά, η υποχρέωση για αυτές τις πλατφόρμες να ενημερώνουν την Επιτροπή για οποιαδήποτε πράξη εξαγοράς, ανεξάρτητα από το μέγεθος του στόχου.
Επιπλέον, η Google θα απαγορεύεται να ευνοεί τις δικές της υπηρεσίες στα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησής της, όπως έχει κατηγορηθεί ότι έκανε με τον ιστότοπο διαδικτυακών πωλήσεων Google Shopping.
Ο νέος νόμος θα εμποδίσει τον κολοσσό του ηλεκτρονικού εμπορίου Amazon να χρησιμοποιεί δεδομένα που δημιουργούνται στους ιστότοπούς του από εταιρικούς πελάτες, για να τους ανταγωνιστεί.
Το DMA θα αναγκάσει επίσης την Apple να εξουσιοδοτήσει για τα προϊόντα της, όπως το διάσημο iPhone ή το iPad, άλλα καταστήματα εφαρμογών εκτός από το Apple Store.
«Ο νέος κανονισμός είναι ένας περίπλοκος νόμος σε ένα περίπλοκο περιβάλλον, άρα είναι αναπόφευκτο να υπάρχουν νομικές προκλήσεις στην αρχή», πιστεύει ο ντε Στριλ. Προσθέτει όμως ότι ο κατάλογος θα επανεξετάζεται τακτικά για να λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις της αγοράς.
