Η ΕΕ προτείνει μερική αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης με το Ισραήλ, εμπορικούς δασμούς και κυρώσεις σε ακροδεξιούς υπουργούς Νετανιάχου και βίαιους εποίκους, λόγω ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα
Η Κάγια Κάλας, Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, ανακοίνωσε πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγείται τη μερική αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ σε ό,τι αφορά το εμπόριο, καθώς και την επιβολή κυρώσεων σε δύο ακροδεξιούς υπουργούς της κυβέρνησης Νετανιάχου – τον Ίταμαρ Μπεν Γκβιρ και τον Μπεζαλέλ Σμότριτς.
Στην πράξη, η αναστολή σημαίνει ότι οι εισαγωγές αγαθών από το Ισραήλ θα επιβαρύνονται με δασμούς όπως ισχύει για κάθε τρίτη χώρα χωρίς εμπορική συμφωνία. Η εκτίμηση είναι ότι το κόστος θα αυξηθεί κατά περίπου 227 εκατ. ευρώ ετησίως, κυρίως σε γεωργικά προϊόντα.
Το σκεπτικό της απόφασης
Η Κάλας ξεκαθάρισε ότι ο στόχος «δεν είναι να τιμωρηθεί το Ισραήλ, αλλά να βελτιωθεί η ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα». Η απόφαση βασίζεται στο Άρθρο 2 της Συμφωνίας Σύνδεσης, καθώς η Κομισιόν κατέληξε πως οι πρόσφατες ενέργειες του Ισραήλ συνιστούν παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοκρατικών αρχών.
Η παραβίαση αφορά:
- την επιδείνωση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα,
- τον αποκλεισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας,
- την εντατικοποίηση στρατιωτικών επιχειρήσεων,
- το σχέδιο οικισμού στην περιοχή E1 της Δυτικής Όχθης, που υπονομεύει τη λύση δύο κρατών.
Πέρα από το εμπόριο: Νέες κυρώσεις
Η πρόταση περιλαμβάνει κυρώσεις και σε βίαιους εποίκους, τρία άτομα και έξι οντότητες, ενώ επιβάλλονται μέτρα και κατά δέκα μελών του πολιτικού γραφείου της Χαμάς. Το Συμβούλιο της ΕΕ καλείται να εγκρίνει τις κυρώσεις με ομοφωνία.
Παράλληλα, η Επιτροπή παγώνει τη διμερή στήριξη προς το Ισραήλ, με εξαίρεση την κοινωνία των πολιτών και το Yad Vashem, επηρεάζοντας κονδύλια της περιόδου 2025–2027 και έργα θεσμικής συνεργασίας.
Το εμπόριο ΕΕ–Ισραήλ
Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ, με το 32% του συνολικού εμπορίου του 2024. Το εμπόριο αγαθών ανήλθε σε 42,6 δισ. ευρώ:
- Εισαγωγές ΕΕ από Ισραήλ: 15,9 δισ. ευρώ (κυρίως μηχανήματα και χημικά).
- Εξαγωγές ΕΕ προς Ισραήλ: 26,7 δισ. ευρώ (μηχανήματα, χημικά, μεταποιημένα προϊόντα).
Το εμπόριο υπηρεσιών, ύψους 25,6 δισ. ευρώ το 2023, δεν επηρεάζεται από τα σημερινά μέτρα.
Η φον ντερ Λάιεν για τη Γάζα
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε:
«Τα φρικιαστικά γεγονότα στη Γάζα πρέπει να σταματήσουν. Χρειάζεται άμεση κατάπαυση πυρός, απεριόριστη ανθρωπιστική βοήθεια και απελευθέρωση όλων των ομήρων της Χαμάς. Η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας και υπέρμαχος της λύσης των δύο κρατών».
