Ηχηρή παρέμβαση του CEO του Ομίλου AKTOR για την ενεργειακή επιβίωση της Ε.Ε. – Η ανάγκη για αμερικανικό LNG και το τέλος των «ρωσικών παραισθήσεων» το 2028
Στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομικής ελίτ, κατά τη διάρκεια του Davos Lodge (22 Ιανουαρίου 2026), ο ισχυρός άνδρας του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, έθεσε την Ευρώπη προ των ευθυνών της. Με μια τοποθέτηση που χαρακτηρίστηκε από ωμό ρεαλισμό, ο κ. Εξάρχου πρότεινε την άμεση κοινοτική επιδότηση του Κάθετου Ενεργειακού Άξονα, υπογραμμίζοντας ότι η διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος μέσω του αμερικανικού LNG δεν είναι απλώς μια εμπορική επιλογή, αλλά ζήτημα υπαρξιακής ασφάλειας για την Ένωση.
Το ενεργειακό «δόγμα» του Αλέξανδρου Εξάρχου
Ο κ. Εξάρχου επέκρινε την ευρωπαϊκή διστακτικότητα, τονίζοντας ότι η αγορά γνωρίζει πότε η νομοθεσία στερείται σοβαρότητας. Ακολουθεί αυτούσια η τοποθέτησή του, η οποία προκάλεσε αίσθηση στο Νταβός:
«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ε.Ε. από επιλογή επέλεξε στην πράξη να είναι πλήρως εξαρτώμενη από το ρωσικό φυσικό αέριο για πολλά χρόνια. Το αποτέλεσμα ήταν ότι, όταν ξέσπασε ο πόλεμος, ήταν δύσκολο να χρησιμοποιηθεί το ρωσικό φυσικό αέριο. Οι Ρώσοι είχαν σημαντικό πλεονέκτημα έναντι κάθε κράτους – μέλους και της Ευρώπης, διότι ήμασταν εξαρτημένοι από το δικό τους αέριο.
Και μόνο αυτή τη χρονιά τελικά, η Ε.Ε. αποφάσισε να το απαγορέψει από το 2028. Όταν επιβάλλουμε κυρώσεις και λέμε ότι από το 2028 θα είναι παράνομο για κάθε κράτος – μέλος να προμηθευτεί ρωσικό φυσικό αέριο, θα πρέπει να είμαστε σοβαροί. Και εάν ήμασταν σοβαροί, τότε θα βλέπατε ότι όλες οι χώρες του κάθετου άξονα – και ιδιαίτερα οι δυτικές χώρες του κάθετου άξονα-, θα έτρεχαν σαν τρελές για να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις LNG.
Και αυτό γιατί; Γιατί μετά το 2028 – εάν πράγματι πιστεύουν ότι θα είναι παράνομο να αγοράσουν ρωσικό φυσικό αέριο- δεν θα έχουν πια διαθέσιμο φυσικό αέριο.
Από τότε που ανακοινώθηκε στη Σύνοδο Διατλαντικής Συνεργασίας (P–TEC), ακούω πολύ φήμες ότι πολλές χώρες που σκέφτονται να υπογράψουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις, χρησιμοποιούν εκφράσεις ότι π.χ. “είναι πιο ακριβό”. Πιο ακριβό έναντι τίνος; Του ρωσικού αερίου. Μα θα είναι παράνομο να προμηθευτούν ρωσικό φυσικό αέριο.
Αφού θα είναι παράνομο και αφού πρόθεση των χωρών του κάθετου άξονα και της Ε.Ε. είναι να επιβάλουν αυτές τις κυρώσεις, δεν υπάρχει τίποτε για να συζητήσουμε σχετικά με την τιμή. Το μόνο που θα πρέπει να συζητήσουν είναι που θα βρουν φυσικό αέριο.
Και αυτό το μέρος είναι οι ΗΠΑ – και οι ποσότητες δεν είναι απεριόριστες.
Υπηρετώ την χώρα μου, εάν εξασφαλίσω όσο πιο πολλές ποσότητες φυσικού αερίου μπορώ, σε σταθερή τιμή και σε αυτή τη φάση, μάλιστα, που μπορώ να διαπραγματευτώ μία σταθερή τιμή.
Έτσι, στην Ευρώπη όταν μιλάμε και νομοθετούμε, πρέπει να μάθουμε να είμαστε σοβαροί: Είτε απαγορεύεται είτε όχι.
Νόμιζα ότι η συζήτηση ήταν λήξασα. Νόμιζα ότι η Ε.Ε πήρε μία επίσημη απόφαση να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Ή όχι; Γιατί εάν ναι, θα είναι παράνομο – δεν υπάρχει τίποτε να συζητήσουμε. Κάνουμε μία συζήτηση χωρίς καμία απολύτως ουσία.
Τότε, όμως, γιατί συζητάμε; Γιατί στην Ευρώπη πολύ συχνά νομοθετούμε, λέμε ένα πράγμα και εννοούμε κάτι άλλο – και η αγορά το γνωρίζει. Ενώς στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όταν λένε κάτι, το κάνουν.
Πρέπει να καταλάβουμε τη διαφορετική εποχή που ζούμε και να προσαρμοστούμε σε αυτήν – και εάν η Ευρώπη θέλει να ξαναγίνει αυτό που ήταν, πρέπει να γίνει σοβαρή και να κάνει αυτά που λέει.
Οφείλω να παραδεχθώ ότι η Ελληνική Κυβέρνηση παίρνει αποφασιστικά βήματα προς τον κάθετο άξονα και καταλαβαίνει τι άλλο έρχεται.
Άλλα κράτη – μέλη κάνουν αυτή την παράξενη συζήτηση για το εάν πρέπει να αγοράσουν LNG έναντι τίνος; Το ρωσικό είναι παράνομο!
Πρέπει να αγοράσουν LNG έναντι τίνος; Της Ρωσίας. Μα αυτό είναι παράνομο! Έτσι, αυτό που λέω είναι ότι το θέμα έχει λυθεί. Στην πράξη αυτό που δεν έχει λυθεί είναι η πεποίθηση των κρατών – μελών της Ευρώπης ότι, όταν η Ε.Ε. παίρνει μία απόφαση, αυτό σημαίνει ότι είναι πρόβλημα της Ευρώπης.
Είναι επιδοτούμενο το αμερικανικό LNG; Γιατί; Γιατί ναι, προφανώς ο πόλεμος θα τελειώσει κάποια στιγμή. Μετά από 5-10 χρόνια πιστεύω ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα χαλαρώσουν.
Θέλει η Ευρώπη να είναι ξανά εξαρτημένη από το ρωσικό αέριο; Θα συμβεί, εάν η τιμή είναι ο μόνος παράγοντας.
Θέλει η Ευρώπη να το κάνει αυτό; Κατά τη γνώμη μου, αυτό που πρέπει να κάνει η Ευρώπη – αντί να βλέπει τα πράγματα από απόσταση και να αφήνει τις ΗΠΑ και κάποιες χώρες στην Ε.Ε. να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα- είναι να επιδοτήσει τον κάθετο άξονα ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές που θα επιτρέψουν στο αμερικανικό LNG να είναι πιο συγκρίσιμο, βαθμιαία, με όποια τιμή θα έχει το ρωσικό φυσικό αέριο δέκα χρόνια μετά. Διότι χρειαζόμαστε ένα δεύτερο FSRU και κάποιος πρέπει να το πληρώσει.
Πρέπει να αναβαθμίσουμε τον υφιστάμενο διάδρομο και ίσως να δημιουργήσουμε έναν δεύτερο, και όλο αυτό μπορεί να συμβεί εάν η Ευρώπη στηρίξει την ήδη ληφθείσα απόφαση να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Η συζήτηση που κάνουμε σήμερα είναι μία απόδειξη που εξηγεί γιατί η Ε.Ε. είναι αδύναμη. Παραπονιόμαστε γιατί μας κάνει μπούλιγνκ η Ρωσία ή γιατί ο Τραμπ έρχεται πολύ επιθετικά κατά της Ε.Ε.
Τι να περιμένουμε μετά από αυτό; Άπτεται της κάθε μίας από τις 27 χώρες που σχηματίζουν αυτό το παράξενο πλάσμα που λέγεται Ευρωπαϊκή Ένωση.
Και τι λέει; Να προστατέψω τον εαυτό μου έναντι τίνος; Έναντι όλων; Ποιοι είναι όλοι οι άλλοι; Τα κράτη – μέλη της Ένωσης. Το έχετε ακούσει ξανά αυτό; Είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η Ε.Ε. είναι ανήμπορη να διαπραγματευθεί με οποιονδήποτε.
Είναι ανήμπορη να σταθεί μπροστά στους Ρώσους και στους Αμερικανούς ή να ανταγωνιστεί απέναντι στους Κινέζους. Εάν αυτό δεν αλλάξει, είμαστε “νεκροί” ως Ε.Ε. Και θα πρέπει να πάμε πίσω και να αποφασίσουμε, εάν θα έχουμε μία ένωση ή όχι.
Σε αυτήν περίπτωση, εάν δεν το κάνουμε, ας πάμε στην απλή αρχή του “η Ελλάδα πρώτα”, “η Γερμανία πρώτα”, “αλλά όχι η Ευρώπη πρώτα”. Οι Αμερικανοί λένε “πρώτα οι ΗΠΑ” – το σέβομαι και το κατανοώ ότι προστατεύουν έτσι τα συμφέροντά τους.
Ποια συμφέροντα καλούμεθα να προστατεύσουμε; Της Ευρώπης ή των Ελλήνων ή των Ρουμάνων; Αυτό είναι ένα μείζον ερώτημα που οι πολιτικοί οφείλουν να επιλύσουν για εμάς. Δεν μπορούμε να κάνουμε business, εάν δεν ξέρουμε τους βασικούς κανόνες τους.
Αυτό που πρέπει να πω, είναι ότι ένα πράγμα είναι το LNG και αυτά που ακούσαμε από την Ουκρανία. Είναι μία σαφής απόδειξη του πως μπορείς να εκβιαστείς και να υποστείς μπούλινγκ με όχημα την ενέργεια. Άρα, χρειαζόμαστε ισορροπία.
Δεν μπορούμε να εξαρτώμεθα από μία πηγή ενέργειας. Υποφέραμε ως Ευρώπη εξ αιτίας της Ρωσίας. Πρέπει να γίνουμε, φυσικά, μη εξαρτημένοι από τη Ρωσία.
Η Ε.Ε. έχει ήδη αποφασίσει να απαγορέψει το ρωσικό φυσικό αέριο. Όλες οι υπόλοιπε ερωτήσεις είναι περιττές. Και η ισορροπία μπορεί να έρθει μόνο από το αμερικανικό LNG για μία μακρά περίοδο. Οι πολιτικές πτυχές ξεπερνούν τις εμπορικές».
Στρατηγική σύμπνοια Ελλάδας, Ρουμανίας και ΗΠΑ
Στο πάνελ, το οποίο συντόνισε η Daphne Barak, αναδείχθηκε η γεωπολιτική υπεραξία της Νότιας Ευρώπης:
- Ελλάδα: Ο Υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης, επιβεβαίωσε ότι η Αθήνα εργάζεται σκληρά για την υλοποίηση του Άξονα, συνδέοντας την ενεργειακή ανθεκτικότητα με την ψηφιακή οικονομία και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
- Ρουμανία: Ο Υπουργός Ενέργειας, Bogdan Ivan, προειδοποίησε ότι το 2028 θα είναι πολύ αργά για όσους καθυστερούν, σημειώνοντας ότι η Ρουμανία ήδη επενδύει δισεκατομμύρια για να καταστεί περιφερειακός κόμβος.
- ΗΠΑ: Η Πρέσβης Kimberly Guilfoyle επανέλαβε τη δέσμευση της κυβέρνησης Τραμπ να καταστεί η Ελλάδα η κύρια πύλη του αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη, απελευθερώνοντας την ήπειρο από τη ρωσική ενεργειακή ομηρία.
