Πώς ο σημερινός πρωθυπουργός επαναφέρει στο προσκήνιο το παρελθόν, αγνοώντας τη γεωπολιτική παρακαταθήκη της περιόδου 2004–2009
Periodista
Μετά από έξι χρόνια διακυβέρνησης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί, έστω και αργά, να αναθεωρήσει τη στάση του απέναντι στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Καραμανλή, μιας περιόδου που χαρακτηρίστηκε από πολυδιάστατες πρωτοβουλίες και αποφασιστικές στρατηγικές κινήσεις.
«Μεταξύ του 2004 και του 2009 ποια σημαντική πρωτοβουλία ανελήφθη στα ελληνοτουρκικά;», αναρωτήθηκε ρητορικά ο πρωθυπουργός, υπονοώντας αποδυνάμωση εκείνης της περιόδου, όμως η ιστορική πραγματικότητα τον διαψεύδει.
Η τότε κυβέρνηση, με πρωθυπουργό τον Κώστα Καραμανλή και υπουργό Εξωτερικών την Ντόρα Μπακογιάννη, ακολούθησε γραμμή αυτονομίας και εθνικής αυτοπεποίθησης, με αιχμές όπως η προσέγγιση με τη Ρωσία, η ενεργειακή διπλωματία μέσω του αγωγού Μπουργκάς–Αλεξανδρούπολης, και η σταθερή στάση στο ζήτημα της ΠΓΔΜ, όπως αποτυπώθηκε στην ιστορική απόφαση του Βουκουρεστίου το 2008.
Γεωπολιτική αυτονομία με κόστος – και πολιτική υπονόμευση
Η κυβέρνηση Καραμανλή εφάρμοσε εξωτερική πολιτική εθνικού συμφέροντος, ενόψει μιας διεθνούς συγκυρίας έντασης και πολυπλοκότητας. Η επιλογή για σχέσεις με Μόσχα και Πεκίνο, η σταθερότητα στα Βαλκάνια και η άρνηση συμβιβασμού με πιέσεις για το Σκοπιανό, ενόχλησαν δυτικά κέντρα επιρροής.
Η ανεξαρτησία ερμηνεύτηκε ως απειλή και όχι ως διπλωματική ισορροπία. Το τίμημα ήταν βαρύ: σταδιακή πολιτική φθορά, υπονόμευση μέσω διαρροών και παρακολουθήσεων, και τελικά εκλογική ήττα το 2009, αποτέλεσμα συστηματικής εξασθένισης εκ των έσω και εκτός.
Σήμερα: από τη στρατηγική, στην επικοινωνία και στον φόβο
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στη σημερινή πολιτική του ρητορική, επιλέγει να επιτεθεί έμμεσα σε εκείνους που χάραξαν εθνική στρατηγική σε δύσκολες συνθήκες, προσπαθώντας να δικαιολογήσει τις δικές του επιλογές στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών.
«Η εξωτερική πολιτική δεν είναι επικοινωνία, ούτε αναρτήσεις στο Twitter», είναι το έμμεσο μήνυμα των υποστηρικτών της περιόδου Καραμανλή, που βλέπουν σήμερα έλλειψη σταθερής πυξίδας και αντίληψης γεωπολιτικής βαρύτητας.
Η Ελλάδα χρειάζεται στρατηγική – όχι διαχείριση εσωκομματικής αμηχανίας
Η διαφορά είναι σαφής: τότε, με εθνική αυτοπεποίθηση και στρατηγικό βάθος, η Ελλάδα διεκδικούσε ενεργό ρόλο στο διεθνές σκηνικό. Σήμερα, η πολιτική μοιάζει με συνδυασμό τακτικισμού, φόβου και επικοινωνιακής υπερδοσολογίας.
Το παρελθόν δεν μπορεί να ξαναγραφεί με δηλώσεις. Μπορεί όμως να υπενθυμίζει τι σημαίνει εξωτερική πολιτική με σχέδιο και κόστος.
