Δυτικές εταιρείες που συνέχισαν να δραστηριοποιούνται στη Ρωσία από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία έχουν αποκομίσει κέρδη δισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά το Κρεμλίνο τους εμποδίζει την πρόσβαση στα μετρητά σε μια προσπάθεια να “απαντήσει” στα «μη φιλικά» έθνη.
Όμιλοι από αυτές τις χώρες αντιπροσώπευαν 18 δισεκατομμύρια δολάρια από τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε ρωσικά κέρδη που ανέφεραν οι ξένες εταιρείες μόνο για το 2022, σύμφωνα με στοιχεία που συνέταξε η Σχολή Οικονομικών Επιστημών του Κιέβου, και 199 δισεκατομμύρια δολάρια από τα 217 δισεκατομμύρια δολάρια ρωσικά ακαθάριστα έσοδα.
«Τα στοιχεία μπορεί να έχουν αυξηθεί σημαντικά από τότε, αν και δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί ακριβώς πόσο πολύ, καθώς οι περισσότερες διεθνείς επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη Ρωσία αποκαλύπτουν μόνο τα τοπικά τους αποτελέσματα ετησίως», δήλωσε ο αναπληρωτής διευθυντής ανάπτυξης της KSE, Andrii Onopriienko, ο οποίος συγκέντρωσε τα δεδομένα.
Τα τοπικά κέρδη εταιρειών από την BP έως τη Citigroup έχουν “κλειδωθεί” στη Ρωσία από την επιβολή απαγόρευσης πληρωμής μερισμάτων πέρυσι σε επιχειρήσεις από «μη φιλικές» χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και όλων των μελών της ΕΕ.
Ενώ τέτοιες συναλλαγές μπορούν να εγκριθούν υπό εξαιρετικές περιπτώσεις, έχουν εκδοθεί λίγες άδειες ανάληψης.
“Κολλημένα” δεκάδες δισεκατομμύρια
«Δεκάδες δισεκατομμύρια σε όρους δολαρίων έχουν κολλήσει στη Ρωσία», είπε στους Financial Times ο διευθύνων σύμβουλος μιας μεγάλης εταιρείας που εδρεύει σε μια χώρα που δεν έχει χαρακτηριστεί ως εχθρική.
«Και δεν υπάρχει τρόπος να τους βγάλεις».
Το μέγεθος των εσόδων και των κερδών αντικατοπτρίζει όχι μόνο τη διαρκή σημασία των δυτικών εταιρειών για τη ρωσική οικονομία αλλά και το δίλημμα που αντιμετωπίζουν τέτοιες επιχειρήσεις σχετικά με το τι να κάνουν με τις δραστηριότητές τους στο έθνος.
Πολλές ξένες επιχειρήσεις προσπαθούν να πουλήσουν τις ρωσικές θυγατρικές τους, αλλά οποιαδήποτε συμφωνία απαιτεί την έγκριση της Μόσχας και υπόκειται σε απότομες εκπτώσεις στις τιμές.
Τις τελευταίες ημέρες η British American Tobacco και η σουηδική κατασκευάστρια φορτηγών Volvo ανακοίνωσαν συμφωνίες για τη μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων τους στη χώρα σε ντόπιους ιδιοκτήτες.
Μεταξύ των εταιρειών «μη φιλικής» προέλευσης που παραμένουν ενεργές στη Ρωσία, η αυστριακή τράπεζα Raiffeisen ανέφερε τα μεγαλύτερα κέρδη το 2022 στη χώρα στα 2 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τα στοιχεία της KSE.
Οι αμερικανικοί όμιλοι Philip Morris και PepsiCo κέρδισαν 775 εκατομμύρια δολάρια και 718 εκατομμύρια δολάρια, αντίστοιχα.
Τα κέρδη 621 εκατομμυρίων δολαρίων της σουηδικής εταιρείας φορτηγών Scania στη Ρωσία το 2022 την κατέστησαν την κορυφαία μεταξύ των εταιρειών που έκτοτε έχουν αποσυρθεί από τη χώρα.
Αν και η Raiffeisen, η μεγαλύτερη δυτική τράπεζα που δραστηριοποιείται στη Ρωσία, δήλωσε ότι «δεν έχει πρόσβαση» στα κέρδη της στη χώρα, αλλά δεν έχει διαγράψει την αξία της επιχείρησης.
Οι επιχειρήσεις που εδρεύουν στις ΗΠΑ δημιούργησαν το μεγαλύτερο συνολικό κέρδος 4,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με τα στοιχεία της KSE, ακολουθούμενες από γερμανικές, αυστριακές και ελβετικές εταιρείες με 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια, 1,9 δισεκατομμύρια δολάρια και 1 δις δολάρια, αντίστοιχα.
Το KSE συγκεντρώνει τα δεδομένα του από πηγές, όπως το μητρώο εταιρειών της Ρωσίας, ειδήσεις και εταιρικές δηλώσεις.
Το κόστος των κερδών
Τα κεφάλαια που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν από τις εταιρείες προσθέτουν στο κόστος που αντιμετωπίζουν οι διεθνείς επιχειρήσεις από τις συνέπειες της επίθεσης της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Οι Financial Times ανέφεραν τον περασμένο μήνα ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες είχαν αναφέρει αποσβέσεις και ζημίες ύψους τουλάχιστον 100 δισεκατομμυρίων ευρώ από τις δραστηριότητές τους στη Ρωσία από την αρχική εισβολή.
Ο γερμανικός ενεργειακός όμιλος Wintershall, ο οποίος φέτος κατέγραψε μη ταμειακή απομείωση 7 δισ. ευρώ μετά την απαλλοτρίωση της ρωσικής του δραστηριότητας από το Κρεμλίνο, έχει «περίπου 2 δισ. ευρώ σε μετρητά από τόκους εργασίας, κλειδωμένα λόγω περιορισμών στα μερίσματα».
«Η συντριπτική πλειονότητα των μετρητών που δημιουργήθηκαν στις ρωσικές κοινοπραξίες μας από το 2022 έχει διαλυθεί», δήλωσε η Wintershall τον περασμένο μήνα, προσθέτοντας ότι δεν είχαν καταβληθεί μερίσματα από τη Ρωσία για το 2022.
Ορισμένες εταιρείες έχουν βρει τρόπους να παρακάμψουν τους περιορισμούς.
Η ρωσική θυγατρική του αμερικανικού ομίλου τροφίμων Mars κατέβαλε πέρυσι το 56,1% των μερισμάτων στη μητρική της εταιρεία «συμψηφίζοντάς τα με τα χρέη της», σύμφωνα με την ετήσια οικονομική της κατάσταση για το 2022.
Το τμήμα Ρωσίας της Japan Tobacco International, του μοναδικού μεγάλου ομίλου τσιγάρων που δεν έχει δεσμευτεί να επιδιώξει έξοδο από τη χώρα, πλήρωσε πέρυσι 180 εκατομμύρια δολάρια στη μοναδική του μέτοχο JTI Germany, με το 20% να διανέμεται μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
