Σε μια αιφνιδιαστική διπλωματική κίνηση που μπορεί να ανατρέψει τα δεδομένα του πολέμου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι Ρωσία και Ουκρανία ξεκινούν άμεσα απευθείας διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός και πιθανό τερματισμό των εχθροπραξιών. Η ανακοίνωση έγινε λίγη ώρα μετά από δύο κρίσιμα τηλεφωνήματα – πρώτα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και στη συνέχεια με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο πρώην και υποψήφιος πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε λόγο για μια πολύ θετική και ειλικρινή συνομιλία δύο ωρών με τον Ρώσο πρόεδρο, κατά την οποία τέθηκε επί τάπητος το ενδεχόμενο ενός ειρηνευτικού μνημονίου που θα χαράξει τον οδικό χάρτη για το τέλος του πολέμου.
«Η Ρωσία και η Ουκρανία θα ξεκινήσουν αμέσως διαπραγματεύσεις… Ας ξεκινήσει η διαδικασία!», έγραψε χαρακτηριστικά ο Τραμπ στην ανάρτησή του, προσθέτοντας ότι έχει ήδη ενημερώσει τον Ζελένσκι και ηγέτες της Ε.Ε. για την πρωτοβουλία.
Μόσχα: «Είμαστε έτοιμοι, αλλά όχι χωρίς όρους»
Από την πλευρά του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιβεβαίωσε τη διάθεση της Ρωσίας να συμμετάσχει σε συνομιλίες, αλλά ξεκαθάρισε πως δεν αποδέχεται κατάπαυση πυρός 30 ημερών χωρίς όρους, πρόταση που είχε κατατεθεί από την αμερικανική πλευρά. Αντίθετα, πρότεινε τη σύνταξη μνημονίου που θα περιγράφει τις αρχές και το χρονοδιάγραμμα μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας.
«Είμαστε γενικά στον σωστό δρόμο», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος, αν και απέφυγε να προσδιορίσει αν υπήρξε συγκεκριμένη πρόοδος. Ξεκαθάρισε πάντως ότι η Μόσχα δεν θα συναινέσει σε συμφωνία αν δεν αντιμετωπιστούν οι “ριζικές αιτίες της κρίσης”, φράση-κλειδί που παραπέμπει στις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της Ρωσίας.
Διεθνής κινητικότητα – Το Βατικανό προσφέρεται για οικοδεσπότης των συνομιλιών
Σύμφωνα με τον Τραμπ, το Βατικανό έχει εκφράσει την επιθυμία να φιλοξενήσει τις διαπραγματεύσεις, προσφέροντας ένα ουδέτερο διπλωματικό πεδίο για την επανεκκίνηση των συνομιλιών ανάμεσα στις δύο εμπόλεμες πλευρές.
Ο Αμερικανός πρόεδρος γνωστοποίησε ότι, αμέσως μετά τη συνομιλία του με τον Πούτιν, ενημέρωσε προσωπικά τον Ζελένσκι, καθώς και Ευρωπαίους ηγέτες όπως την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Μακρόν, τη Μελόνι, τον Μερτς και τον Στουμπ. Όπως αναφέρει, στόχος του είναι να κινηθούν τα πράγματα “γρήγορα και αποφασιστικά” προς μια διπλωματική λύση.
Ανταλλαγή κρατουμένων και «παράθυρο ευκαιρίας» για ΗΠΑ–Ρωσία
Παράλληλα, η συζήτηση άγγιξε και την πιθανή ανταλλαγή εννέα κρατουμένων μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών, σε μια προσπάθεια να «ξεπαγώσουν» οι σχέσεις Ουάσινγκτον–Μόσχας. Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, επιβεβαίωσε ότι συζητήθηκε εκτενώς η πρόταση, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσέγγισης για βελτίωση των διμερών σχέσεων.
Το παιχνίδι της ειρήνης μόλις ξεκίνησε
Η απρόσμενη ενεργοποίηση του Τραμπ στο ουκρανικό –ενώ ακόμα δεν έχει επανεκλεγεί– ανοίγει έναν καινούριο διπλωματικό κύκλο, ο οποίος ενδέχεται να αλλάξει δραματικά τους όρους του παιχνιδιού, όχι μόνο στο πεδίο της σύγκρουσης, αλλά και στον γεωπολιτικό χάρτη. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξει συμφωνία – αλλά πόσα μπορεί να αλλάξει μια ανοιχτή γραμμή ανάμεσα σε Πούτιν και Τραμπ.
Το αν αυτό θα οδηγήσει σε μια αληθινή ειρήνη ή σε μία ακόμη διπλωματική αυταπάτη, μένει να φανεί. Προς το παρόν, το ρήγμα στον πάγο είναι γεγονός.
