Τα στοιχεία που δείχνουν γιατί η ανάπτυξη παραμένει εταιρική υπόθεση και όχι πραγματικότητα για τους εργαζόμενους στην Ελλάδα
Τα τελευταία χρόνια, η ελληνική οικονομία καταγράφει εικόνα δύο ταχυτήτων. Οι επιχειρήσεις εμφανίζουν εκρηκτική κερδοφορία, με αύξηση 42% από το πρώτο τρίμηνο του 2019, σύμφωνα με τα στοιχεία του greeceinfigures.com. Την ίδια στιγμή, οι συνολικοί μισθοί αυξήθηκαν μόλις κατά 32%, δημιουργώντας μια διαφορά 10 ποσοστιαίων μονάδων που υπογραμμίζει την απόκλιση ανάμεσα στην επιχειρηματική ευημερία και τη θέση των εργαζομένων. Η πραγματικότητα που προκύπτει είναι καθαρή: η ανάπτυξη δεν μεταφέρεται με τον ίδιο ρυθμό σε όσους παράγουν τον πλούτο της χώρας. Οι δείκτες αυτοί δεν αποτυπώνουν απλώς μια στατιστική διαφορά, αλλά μια τάση που πλήττει την αγοραστική δύναμη και εντείνει την ανισότητα στη διανομή των οικονομικών ωφελειών.
Το χάσμα δεν είναι συγκυριακό — είναι δομικό
Η απόσταση ανάμεσα σε εταιρικά κέρδη και εργατικούς μισθούς δεν αποτελεί παροδικό φαινόμενο. Αντιθέτως, εξελίσσεται σε δομικό πρόβλημα που βαθαίνει χρόνο με τον χρόνο. Η διαφορά των 10 μονάδων σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις καρπώνονται μεγαλύτερο μέρος της συνολικής ανάπτυξης, αφήνοντας τους εργαζόμενους σε δεύτερο ρόλο, με μειωμένη συμμετοχή στα οφέλη. Η άνοδος των μισθών αποδεικνύεται ανεπαρκής σε σχέση με τον ρυθμό αύξησης των εταιρικών κερδών, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα των νοικοκυριών να ανταπεξέλθουν στην ακρίβεια και να στηρίξουν την κατανάλωση. Πρόκειται για ανισορροπία που πυροδοτεί ανησυχίες γύρω από τη βιωσιμότητα του μοντέλου ανάπτυξης της χώρας.
Η Ευρώπη κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση
Την ίδια ώρα, η εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι διαμετρικά αντίθετη. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι μισθοί αυξήθηκαν κατά 52%, έναντι μόλις 27% ανόδου στα κέρδη των εταιρειών. Η διαφορά αυτή σημαίνει ότι σε πολλές χώρες της ΕΕ οι εργαζόμενοι απολαμβάνουν μεγαλύτερο μέρος από την οικονομική πρόοδο, ενισχύοντας την κατανάλωση και τη συνολική σταθερότητα των οικονομιών τους. Η αντίθεση με την ελληνική πραγματικότητα είναι ενδεικτική: ενώ στην Ευρώπη το όφελος της ανάπτυξης κατευθύνεται πρωτίστως στους εργαζόμενους, στην Ελλάδα μένει κυρίως στα ταμεία των επιχειρήσεων.
Η ιδιαίτερη δομή της ελληνικής αγοράς εργασίας
Ένα πρόσθετο στοιχείο που επηρεάζει τη συνολική εικόνα είναι ο υψηλός αριθμός αυτοαπασχολούμενων. Το 26% των εργαζομένων στην Ελλάδα εργάζεται ως αυτοαπασχολούμενος, ποσοστό διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που βρίσκεται στο 13%. Αυτή η ιδιαιτερότητα διαμορφώνει μια αγορά εργασίας με αυξημένη ευαλωτότητα και χαμηλότερη σταθερότητα εισοδημάτων. Ταυτόχρονα, δυσκολεύει τη διανομή της ανάπτυξης, καθώς μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού παραμένει εκτός παραδοσιακών μισθολογικών μηχανισμών και συνολικών αυξήσεων.
