Εντελώς απροσδόκητα, χθες, ήρθε και πάλι στο προσκήνιο το ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας σε ελληνικά νησιά στο Αιγαίο. Η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ανακοίνωσε και επισήμως ότι περιελήφθη τροπολογία βουλευτή των Δημοκρατικών στο νoμοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό, η οποία προβλέπει τη διερεύνηση των δυνατοτήτων επέκτασης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ελλάδα, με έμφαση στα νησιά.
Το θέμα δεν είναι καινούργιο. Συζητήθηκε με τους Αμερικανούς επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ το 2018, αλλά και επί κυβέρνησης Ν.Δ. στη συνέχεια. Μάλιστα είχε προσδιοριστεί η Σκύρος ως το νησί όπου θα μπορούσε να εγκατασταθεί αμερικανική βάση. Συμφωνία δεν υπήρξε, αλλά το ζήτημα παρέμεινε ανοιχτό.
Τον Οκτώβριο του 2021 ο τότε Αμερικανός πρέσβης στην Ελλάδα, Τζέφρι Πάιατ, είχε πει σε συνέντευξή του σε ελληνικό τηλεοπτικό σταθμό αναφερόμενος στο θέμα της Σκύρου: «Σε αυτή τη χρονική στιγμή δεν εστιάζουμε στη Σκύρο, δεν έχουμε κάποια λειτουργική απαίτηση εκεί. Αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα το απέκλεια για το μέλλον».
Οι Αμερικανοί βουλευτές, γερουσιαστές, πρέσβεις και πολιτικοί παράγοντες –είτε είναι Ρεπουμπλικανοί είτε Δημοκρατικοί– είναι προσεκτικοί όταν λαμβάνουν θέση που αφορά τα συμφέροντα και την παρουσία της χώρας τους εκτός αμερικανικού εδάφους. Σίγουρα είναι ενημερωμένοι και προπαντός ελεγχόμενοι και για ό,τι λένε και για ό,τι πράττουν.
Χθες δεν είχαμε την κατάθεση μιας τροπολογίας βουλευτή, αλλά την αποδοχή της από το σώμα της Βουλής των Αντιπροσώπων. Αυτό είναι αδύνατο να έγινε ερήμην της αμερικανικής στρατιωτικής και διπλωματικής γραφειοκρατίας, παρά και ενάντια στα αμερικανικά συμφέροντα, όπως αυτή η γραφειοκρατία τα έχει προσδιορίσει. Ενα επιπλέον κρίσιμο ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει προϊδεαστεί για τις αμερικανικές προθέσεις.
Αναμφίβολα δεν θα εγκατασταθούν αμερικανικές βάσεις στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου αύριο το πρωί. Το ζήτημα κρατιέται ανοιχτό και, ύστερα από τη χθεσινή εξέλιξη, αρκετά ζεστό. Οι Αμερικανοί δεν στήνουν βάσεις όπου βρουν ή όπου τους παραχωρηθεί έδαφος. Στήνουν βάσεις όπου τους συμφέρει κι όπου αυτό απαιτούν τα γεωπολιτικά τους συμφέροντα.
Με δεδομένο ότι οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί στη γειτονιά μας οξύνονται και διευρύνονται ειδικά μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, το καίριο ζήτημα δεν είναι τι συμφέρει τους Αμερικανούς, αλλά τι συμφέρει τη χώρα μας. Εχει δε ιστορικά αποδειχτεί πως το συμφέρον των ΗΠΑ στην περιοχή εξελίχθηκε σε τραγωδία για την Ελλάδα.
