Συναγερμός από τους ειδικούς για καλοκαιρινό «ξέσπασμα» σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενες (ΣΜΝ) λοιμώξεις – Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα στην Ελλάδα το 2025
Ανησυχητική εικόνα παρουσιάζει η επιδημιολογική καταγραφή των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων (ΣΜΝ) στη χώρα μας, με τα τελευταία στοιχεία του ΕΟΔΥ να επιβεβαιώνουν μια επικίνδυνη ανοδική πορεία. «Οι διαγνώσεις γονόρροιας αυξήθηκαν κατά 300% το 2023», ενώ «η πρώιμη σύφιλη διπλασιάστηκε συγκριτικά με τα δεδομένα του 2020».
Η χλαμυδιακή λοίμωξη δεν αποτελεί εξαίρεση, καταγράφοντας αύξηση 50% σε σχέση με το 2020. Οι ειδικοί συνδέουν την έξαρση με τη χαλαρή στάση απέναντι στην πρόληψη και την αυξημένη κινητικότητα των πολιτών τους καλοκαιρινούς μήνες.
Καλοκαίρι, ερωτικές επαφές και αυξημένος κίνδυνος – Τι λέει ο ΕΟΔΥ
Το καλοκαίρι αποτελεί εποχή με υψηλό ρίσκο για σεξουαλική μετάδοση λοιμώξεων, καθώς «τα ταξίδια φέρνουν πιο κοντά ανθρώπους από διαφορετικές περιοχές της Ευρώπης». Η ενημέρωση και η πρόληψη είναι καθοριστικής σημασίας, όπως επισημαίνει ο ΕΟΔΥ, «προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση των ΣΜΝ».
Η χρήση προφυλακτικών, οι τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι και η πρόσβαση σε έγκυρες πληροφορίες αποτελούν κρίσιμα εργαλεία στη δημόσια υγεία, ειδικά για τον πληθυσμό που είναι σεξουαλικά ενεργός.
Το ECDC επισημαίνει: Χρήση προφυλακτικού σε όλες τις μορφές επαφής
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) υπογραμμίζει την ανάγκη για «συνεπή χρήση προφυλακτικού σε κάθε σεξουαλική επαφή, είτε κολπική, είτε πρωκτική, είτε στοματική». Επιπλέον, συστήνεται ο προληπτικός έλεγχος πριν από επαφή χωρίς προφύλαξη με νέο σύντροφο – καθώς πολλά ΣΜΝ δεν εμφανίζουν άμεσα συμπτώματα.
Ακόμη κι αν δεν υπάρχουν ορατά σημάδια, η εξέταση μετά από επαφή χωρίς προφύλαξη μπορεί να αποβεί σωτήρια.
Mpox και HIV: Κίνδυνος μετάδοσης μέσω σεξουαλικής επαφής
Η νόσος mpox, γνωστή και ως ευλογιά των πιθήκων, μπορεί να μεταδοθεί «μέσω της επαφής δέρμα με δέρμα κατά τη διάρκεια του σεξ». Τα περισσότερα καταγεγραμμένα περιστατικά εντοπίζονται σε άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες, σύμφωνα με στοιχεία από τον ΕΟΔΥ και το ECDC.
Ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Α, ηπατίτιδας Β και mpox, σε συνδυασμό με προγράμματα PrEP για HIV, ενισχύουν την ασπίδα προστασίας από επικίνδυνες λοιμώξεις.
Σεξουαλικά βοηθήματα και ΣΜΝ – Πόσο ασφαλή είναι στην πραγματικότητα;
Μπορεί τα sex toys να προσθέτουν πάθος στην ερωτική ζωή, ωστόσο εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους. «Η κοινή χρήση βοηθημάτων χωρίς καθαρισμό μπορεί να οδηγήσει σε μετάδοση ΣΜΝ», τονίζει ο ΕΟΔΥ.
Η άμεση επαφή με βλεννογόνους, όπως κόλπος, πρωκτός ή στόμα, τα καθιστά μέσα μετάδοσης παθογόνων. Πλήρης απολύμανση μετά από κάθε χρήση ή χρήση με προστατευτικό κάλυμμα είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια των χρηστών.
Ηπατίτιδα Α και σιγκέλλα: Λοιμώξεις που μεταδίδονται μέσω σεξ
Ειδικά στους άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες, ο κίνδυνος μετάδοσης βακτηριακών και ιογενών λοιμώξεων μέσω του σεξ αυξάνεται. Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι «παθογόνα όπως η σιγκέλλα ή η ηπατίτιδα Α μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές διαρροϊκές λοιμώξεις».
Η καλή υγιεινή πριν και μετά την επαφή, το πλύσιμο χεριών και γεννητικών περιοχών, αλλά και η αποφυγή κοινής χρήσης βοηθημάτων αποτελούν βασικές πρακτικές πρόληψης.
